Obszarowa i obiektowa ochrona prawna zabytków nieruchomych w judykaturze
Wariant tytułu
Area- and structure-level legal protection of immovable monuments in the judicature
Autor
Szewczyk, Marek
Szewczyk, Juliusz
Opublikowane w
Wiadomości Konserwatorskie
Numeracja
nr 84
Strony
160-171
Data wydania
2025
Miejsce wydania
Warszawa
Wydawca
Stowarzyszenie Konserwatorów Zabytków. Zarząd Główny
Język
polski
angielski
ISSN
0860-2395
eISSN
2544-8870
DOI
10.48234/WK84JUDICATURE
Słowa kluczowe
prawo, zabytki, nieruchomości, zabytki nieruchome, konserwator zabytków
law, monuments, real estate, immovable monuments, monument conservator
Abstrakt
W polskim systemie prawnym ukształtowany został podział ochrony zabytków pod względem przedmiotowym na ochronę obiektową i obszarową. W orzecznictwie sądów administracyjnych brakuje zgodności w kwestii tego, co w istocie stanowi przedmiot ochrony w przypadku tzw. ochrony obszarowej. Według jednego ze stanowisk obydwa rodzaje ochrony zabytków, obiektowa i obszarowa, są rozdzielne. Z kolei według drugiego – objęcie zabytku ochroną obszarową skutkuje jednocześnie objęciem ochroną obiektową. Treść przepisów prawa powszechnie obowiązującego uzasadnia różnicowanie, w granicach ochrony obszarowej, na ochronę obejmującą nie tylko obszar, ale również obiekty znajdujące się w jego granicach, oraz ochronę, która obejmuje wyłącznie obszar, bez obiektów położonych w jego granicach.
In the Polish legal system, there has formed a division of monument conservation in terms of object into structure and area-level conservation. In the judicature of the administrative courts, there is a radical divergence of positions on what constitutes the object of conservation in the case of so-called area conservation. According to one position, the two types of monument conservation—structure- and area-level—are separable. According to the second, placing a monument under area-level conservation automatically results in structure-level conservation. The provisions of applicable law justifies differentiation, within area-level conservation, into conservation that covers not only an area, but also the structures located within its boundaries, as well as conservation that only extends to the area, without applying to the structures located within its boundaries.
