This article analyses the traditional Japanese house as a semiotic space that reflects social codes. It examines how architectural features such as the genkan vestibule, the engawa, zashiki, shoji and fusuma sliding panels – mediate relationships between private and public zones. The study introduces key Japanese concepts (honne/tatemae, uchi/soto, omote/ura, hare/ke, and kafuchō-sei) to explain how dichotomies of inner/outer, public/private, and gender roles shape domestic spaces. Transitional, flexible elements allow inhabitants to negotiate boundaries, maintain social harmony, and adapt space to ritual or everyday occasions. Ultimately, the Japanese house is argued to embody not merely climate adaptation or practical rationalism but to perpetuate codified cultural values and social codes through its spatial organization.
Niniejszy artykuł analizuje tradycyjny japoński dom jako przestrzeń semiotyczną odzwierciedlającą kody społeczne. Badanie koncentruje się na tym, w jaki sposób elementy architektoniczne, takie jak przedsionek genkan, engawa, zashiki, przesuwne panele shoji oraz fusuma, mediują relacje pomiędzy strefami prywatnymi a publicznymi. Wprowadza kluczowe pojęcia japońskie (honne/tatemae, uchi/soto, omote/ura, hare/ke oraz kafuchō-sei), wyjaśniając, jak powyższe dychotomie - prawdziwe intencje/społeczne oczekiwania, wewnętrzne/zewnętrzne, front/tył, świąteczne/codzienne oraz role płci - kształtują przestrzenie domu. Zmienność i elastyczność aranżacji elementów przestrzeni architektonicznej pozwala mieszkańcom negocjować granice, utrzymywać harmonię społeczną oraz dostosowywać przestrzeń do okazji świątecznych lub codziennych. Artykuł potwierdza tezę, iż dom japoński ucieleśnia nie tylko funkcjonalny racjonalizm i dostosowanie do warunków klimatu, lecz poprzez swoją organizację przestrzenną odzwierciedla i utrwala skodyfikowane wartości kulturowe i społeczne.
