Dobromil, socjotopografia, zabudowa, inwentarze ekonomiczne, plany miasta
Dobromyl, sociotopography, development, economic inventories, town plans
W artykule odtworzono przestrzeń, zabudowę oraz socjotopografię Dobromila na przełomie XVIII i XIX w. Na podstawie inwentarzy miejskich i planów miasta scharakteryzowano poszczególne place i ulice pod kątem struktury ludnościowej – z podziałem na ludność chrześcijańską i żydowską – a także rozmieszczenie budynków mieszkalnych i obiektów gospodarczych. Miasto zamieszkiwała ludność żydowska i chrześcijańska, trudniąca się handlem, rzemiosłem i wyszynkiem alkoholu, natomiast przedmieście – ludność ukraińska, utrzymująca się z rolnictwa. W Dobromilu znajdowały się budynki użyteczności publicznej, takie jak ratusz, oraz gospodarcze – karczmy, rzeźnie, młyny, salina, browar czy cegielnia. Istotną rolę w przestrzeni miasta odgrywały również obiekty sakralne: kościół rzymskokatolicki, klasztor bazylianów, cerkwie unickie oraz synagoga. W artykule przedstawiono także obecność Dobromila w prasie, sztuce i działalności konserwatorskiej. Rekonstrukcja historycznej zabudowy miasta jest szczególnie interesująca ze względu na fakt, że jego układ przestrzenny oraz najważniejsze obiekty zachowały się do czasów współczesnych.
This article reconstructs the space, development and sociotopography of Dobromyl at the turn of the eighteenth and nineteenth centuries. Using the town’s inventories and its plans, the individual squares and streets were characterized in terms of population, with a division into Christian and Jewish, as well as the placement of residential buildings and the distribution of ancillary buildings. The town itself was home to a Jewish and Christian population, which engaged in trade, crafts and innkeeping, while the suburbs were home to a Ukrainian population, which made a living from agriculture. Dobromyl featured public (e.g., a town hall), commercial (inns, butcheries, mills, saltworks, a brewery, a brickyard) and religious buildings (Roman Catholic churches, a Basilian monastery, Uniate churches and a synagogue). This article also presents Dobromyl’s presence in the press, art and heritage conservation. The reconstruction of the town’s historic buildings is all the more intriguing because its spatial layout and key structures have survived to the present day.