Insolation and shading: dependencies between solar incidence angle, window opening geometry, and façade insulation thickness
Wariant tytułu
Insolacja i zacienianie. Zależności między kątem padania promieni słonecznych a geometrią otworu okiennego i grubością termoizolacji na elewacji
Autor
Wojtkun, Grzegorz
Opublikowane w
Środowisko Mieszkaniowe = Housing Environment
Numeracja
nr 55
Strony
86–99
Data wydania
2026
Miejsce wydania
Kraków
Wydawca
Wydział Architektury Politechniki Krakowskiej, Katedra Kształtowania Środowiska Mieszkaniowego
Język
angielski
polski
ISSN
1731-2442
eISSN
2543-8700
DOI
https://doi.org/10.2478/he-2026-0006
Słowa kluczowe
helioplasticity, access to natural light, insolation of living spaces, thermal insulation of external walls
helioplastyka, dostępność światła naturalnego, insolacja pomieszczenia mieszkalnego, termoizolacja ściany zewnętrznej
Abstrakt
This paper examines the research problem of insolation in architecture. The aim of this study was to determine the relationship between the angle of incidence of the sun’s rays and the geometry of the window aperture and the thickness of the thermal insulation on the facade. Further, threshold values in this regard were investigated. The subject of view obstruction in architecture, in a legal sense, between the thickness of facade insulation and the architect’s creative freedom, was also explored. The scope of the study included a standardised window aperture in a two-layer external wall in a temperate climate zone. Photochemical and physical aspects of solar radiation were addressed here. This was based on a research method that featured observation and measurement techniques that relate to architectural design. All of this appeared crucial to the potential of architectural design, especially housing, and to perceived housing comfort.
W artykule tym podjęto analizę problemu badawczego dotyczącego różnych aspektów nasłonecznienia w architekturze. Celem badań stało się określenie zależności między kątem padania promieni słonecznych a geometrią otworu okiennego i grubością termoizolacji na elewacji. W dalszej kolejności dążono do wyznaczenia wielkości progowych w tym zakresie. Jednocześnie zwrócono uwagę na zagadnienie przesłaniania w architekturze również w aspekcie prawnym oraz zależność między grubością docieplenia elewacji a swobodą twórczą architekta. Zakres badań objął wystandaryzowany otwór okienny w dwuwarstwowej ścianie zewnętrznej w strefie klimatu umiarkowanego. Podjęto przy tym zagadnienie fotochemiczne i fizyczne promieniowania słonecznego. Powyższe działania oparto na metodzie badawczej obserwacyjnej oraz technikach pomiarowych odnoszących się do projektowania architektonicznego. Wszystko to wydało się kluczowe z punktu widzenia możliwości kształtowania architektury, w szczególności mieszkaniowej oraz poczucia komfortu zamieszkania.
