Shared spaces in developer-built single-family housing estates: a typological analysis and spatial determinants of their social potential
Wariant tytułu
Przestrzenie wspólne w osiedlach zabudowy jednorodzinnej realizowanych przez deweloperów: analiza typologiczna i uwarunkowania przestrzenne ich potencjału społecznego
Autor
Kozarzewska, Alicja
Opublikowane w
Środowisko Mieszkaniowe = Housing Environment
Numeracja
nr 55
Strony
100-118
Data wydania
2026
Miejsce wydania
Kraków
Wydawca
Wydział Architektury Politechniki Krakowskiej, Katedra Kształtowania Środowiska Mieszkaniowego
Język
angielski
polski
ISSN
1731-2442
eISSN
2543-8700
DOI
https://doi.org/10.2478/he-2026-0007
Słowa kluczowe
shared space, single-family housing estates, suburbanisation, urban layout, quality of the residential environment
przestrzeń wspólna, osiedla jednorodzinne, suburbanizacja, układ urbanistyczny, jakość środowiska mieszkaniowego
Abstrakt
This article addresses the issue of shared spaces in contemporary single-family housing estates developed by developers in Poland. The study aimed to identify the scope, character, and quality of these spaces, as well as to assess their potential to support everyday activities and social interactions among residents. The analysis covered 46 housing estates completed or under development over the past decade, located across the country. The research combined a literature review, analysis of design and promotional materials, and case studies of selected developments. The results indicate a dominance of simplified urban layouts based on dead-end street layouts. They also show that many shared spaces are limited in scope or merely nominal. In many cases, these areas serve primarily as marketing assets or as check-box elements within the project brief, rather than functioning as active settings for everyday social life.
The case studies demonstrate that the quality of shared space can be enhanced through stronger integration with the overall urban layout and through better connections to urban infrastructure and green areas.
Artykuł podejmuje problematykę przestrzeni wspólnych we współczesnych osiedlach zabudowy jednorodzinnej realizowanych przez deweloperów w Polsce. Celem badania było określenie zakresu, charakteru i jakości tych przestrzeni oraz ocena ich potencjału do wspierania codziennych aktywności i interakcji społecznych mieszkańców. Analizie poddano 46 osiedli zrealizowanych lub realizowanych w ostatnich dziesięciu latach, zlokalizowanych na obszarze całego kraju. Badania obejmowały przegląd literatury, analizę materiałów projektowych i promocyjnych oraz studia przypadków wybranych realizacji. Wyniki wskazują na dominację uproszczonych układów urbanistycznych opartych na ulicach typu sięgacz oraz na przewagę przestrzeni wspólnych o charakterze ograniczonym lub pozornym. Przestrzenie te często pełnią funkcję formalnego uzupełnienia inwestycji lub elementu marketingowego, rzadko stając się aktywnym środowiskiem życia społecznego. Studium przypadków pokazuje, że jakość przestrzeni wspólnych może być wzmacniana poprzez ich integrację z układem urbanistycznym oraz dobre powiązania z infrastrukturą miejską i terenami zielonymi.
