Ogrody francuskie w krajobrazie Warmii i Mazur na wybranych przykładach
Variant of the title
French gardens in the landscape of Warmia and Masuria - selected examples
Author
Walerzak, Miłosz
Promoter
dr hab. inż. arch. Zbigniew Myczkowski, prof. PK
Release date
2006
Publisher
[s.n.]
Language
Polish
Abstract
Wspaniałe założenia rezydencjonalne z terenów Warmii i Mazur należą do najciekawszych zabytków tego regionu. Szczególnie interesujące są zespoły pałacowo-ogrodowe z początków XVII i XVIII wieku, tworzone w duchu stylu barokowego. Gładysze, Kamieniec, Słobity i Sztynort Wielki to przykłady potężnych rodowych posiadłości, których zarówno architektura jak i kompozycja ogrodowa powstawała w stylu barokowym. Zbadanie założeń ogrodowych w stylu barokowym oraz przeprowadzenie szeregu szczegółowych analiz kompozycji i związków miarowych w oparciu o rys historyczny umożliwiło znalezienie podobieństw i różnic w układzie przestrzennym, kompozycji oraz w programie wybranych obiektów. Uzyskane wyniki potwierdzają fakt, iż barokowe założenia ogrodowe w krajobrazie Warmii i Mazur posiadają swój oryginalny i specyficzny układ kompozycyjny, wyróżniający się na tle klasycznych kompozycji tego stylu i okresu w Europie. Powstał on w oparciu o sformułowania teoretyków i planistów francuskich z uwzględnieniem naturalnych warunków przyrodniczych regionu. Wręcz architektoniczna konstrukcja przecinających się osi ujawnia charakterystyczne węzły układu, akcentowane różnymi elementami wyposażenia ogrodu. Konstrukcja ogrodów oparta była na powtarzającym się module, a proporcje i wielkości poszczególnych przestrzeni w ogrodach wyznaczały zasady złotego podziału. Naturalne dla regionu zróżnicowanie ukształtowania terenu wykorzystywano w kompozycji ogrodów w formie tarasów, murów oporowych, a także lokalizując budowle pałacowe na wzniesieniach dla uzyskania niezwykłych powiązań widokowych. Obfitość rzek i jezior wyłączana była do kompozycji obiektów tworząc bogate elementy wodne, które w formie stawów, kanałów i fos otaczały całe posiadłości. Zestawianie zdjęć lotniczych z wyrysowanymi rekonstrukcjami ogrodów dodatkowo uzasadnia perfekcyjne usytuowania tych obiektów w przestrzeni krajobrazu otaczającego Warmii i Mazur oraz liczne powiązania widokowe z okolicą. Wspaniałe założenia pałacowo-ogrodowe w stylu francuskim z terenów Warmii i Mazur były dumą i wizytówką dla wielu pokoleń ich właścicieli. Wzbudzały wielki zachwyt ówczesnych władców, którzy je odwiedzali, a będąc ważną częścią krajobrazu stały się wyrazem tożsamości tamtego miejsca i czasu.
Magnificent residences of Warmia and Masuria are the most interesting historical monuments of the region. Particularly interesting are palace and garden complexes of the beginning of 17 and 18 centuries, which were created in a baroque style. Gładysze, Kamieniec, Słobity and Sztynort Wielki are the examples of impressive residences in which both architecture and garden composition were created in baroque style. Detailed research on composition of French gardens as well as number of analysis concerning composition and measure relations based on history helped to identify similarities and differences in spatial layout, composition and functional programme of the gardens. Outputs that were found enabled to confirm preliminary statement that baroque gardens in the landscape of Warmia and Masuria have their own original and specific compositional design – different than classic compositions of the style represented in Europe at the time. The design was based on statements of French theorists and garden planners, however taking into account environmental conditions of the region. Precise architectural construction of crossing axes reveals characteristic points of design, accented by different garden facilities. Composition of the gardens was based on a basic module that was wqual to a width of a palace building. Principles of a golden division affected all proportions and sizes of particular garden interiors. Natural for the region differences in land shape were efficiently used in garden composition as terraces, walls and by locating palaces on the hills to enable magnificent views. Numerous rivers and lakes were involved in garden composition through extended water elements as ponds, canals and ditches that used to surround whole residences. Set of orthophotographs with draw-in reconstructions of gardens gives additional evidence of their perfect location in the landscape of Warmia and Masuria as well as their view connections with surroundings. Magnificent French style palace and garden complexes of Warmia and Masuria were pride and a kind of showcase of generations of their owners. They were a subject of admiration of rulers that used to visit them and as an important part of the landscape they expressed identity of their times and place.
PKT classification
642100 Architektura krajobrazu, parków, zieleni. Mała architektura
640200 Historia architektury. Zabytki architektury. Twórcy
640000 Architektura
Department
Faculty of Architecture
License
Licencja PK. Brak możliwości edycji i druku.
Access rights
Zasób dostępny wyłącznie z komputerów Biblioteki PK
