Rozprawy doktorskie WA

Type: Collection of doctoral dissertations of a unit
Title

Collection items (409)


Rehabilitacja przestrzeni kieleckich osiedli mieszkaniowych z lat 1960-1990 pod kątem współczesnych potrzeb

Mochocka, Sylwia
Dissertation
2019
Tematem rozprawy doktorskiej jest Rehabilitacja przestrzeni kieleckich osiedli mieszkaniowych z lat 1960-1990 pod kątem współczesnych potrzeb. Główną motywacją podjęcia tematu jest fakt, iż do tej pory nie podjęto w Kielcach próby zbadania oraz rozwiązania tego problemu. Na podstawie literatury oraz wizji lokalnych scharakteryzowano współczesne tendencje kształtowania środowiska mieszkaniowego oraz wyprowadzono wnioski, stwierdzające słuszność uwzględniania zrównoważonego rozwoju podczas kształtowania nowej tkanki mieszkaniowej, jak i rehabilitacji istniejących osiedli. Kolejnym etapem była analiza czterech wybranych kieleckich osiedli, która pomogła w ocenie stanu środowiska mieszkaniowego pod kątem konkretnych potrzeb, wynikających ze współczesnych tendencji. Dodatkowo na podstawie oceny osiedli, jak i wniosków z niej wyprowadzonych, sformułowano kierunki rehabilitacji, będące etapem końcowym badań. Przeprowadzony proces dowodowy potwierdził prawdziwość założonej tezy, która brzmi: Przestrzeń kieleckich osiedli mieszkaniowych z wielkiej płyty powstałych w latach 1960-1990 odbiega od współczesnych tendencji kształtowania środowiska mieszkaniowego oraz nie zaspokaja potrzeb jej mieszkańców. Przekształcenia rehabilitacyjne tych osiedli są niezbędne, a ich właściwym kierunkiem są działania przeprowadzane w myśl zasad zrównoważonego rozwoju. Rozprawę kończą wnioski końcowe, w których nastąpiło ogólne podsumowanie problemu rehabilitacji.

Contemporary collective spaces in the historical context in Europe

Berizzi, Carlo
Dissertation
2018
The historical centres of the European cities can be considered similar by a series of specific values that derive from a common heritage. During the twentieth century the increasingly widespread presence of vehicles has radically transformed the public spaces of the cities by relegating the streets and squares of the historic centres to places mainly addressed for transport and parking of cars. Since the 80's of the last century there has been inversion of tendency that has led to the pedestrianization and the recovery of the soil starting from the monumental areas and the spread to other areas also protecting and enhancing the heritage of the past. The research, starting from the reflections on the meaning of memory and historical heritage and analysing the evolution of open spaces over time, questions the role of the ground as a connotating element of the redeveloped places. The study of recent theories and classifications on open spaces also helps to clarify their role. The research leaves open the question of interventions on recent historical heritage., that of the last two centuries in which spaces are born already designed for cars but that increasingly require a rethink to promote new lifestyles and forms of public mobility, light and shared, which can be taken up in a subsequent study.

Skala ludzka wnętrza urbanistycznego w wielorodzinnych osiedlach mieszkaniowych

Sumlet, Wojciech
Dissertation
2018
Praca doktorska poświęcona jest tematyce skali w architekturze, ze szczególnym uwzględnieniem tak zwanej „skali ludzkiej”. Tematyka skali rozpatrywana jest w kontekście wnętrz urbanistycznych w wielorodzinnych osiedlach mieszkaniowych. Przyczyna podjęcia badań w tym obszarze wiąże się z trzema następującymi po sobie spostrzeżeniami. Po pierwsze daje się zauważyć, że osiedla budowane współcześnie cechują się wyraźnie większym zagęszczeniem, niż osiedla budowane przed 1989 r. Fakt ten bywa oceniany, zarówno przez architektów, jak i przez zwykłych użytkowników często niekorzystnie, chociaż zdania w tym obszarze są podzielone. W dyskursie architektonicznym tematyka gęstości zabudowy, wielkości budynków i przestrzeni pomiędzy nimi jest przeważnie wiązana ze skalą, która bywa określana mianem „dobrej” lub „złej”. Stosowane jest również pojęcie „skali ludzkiej”, którą budynki i założenia urbanistyczne mogą mieć, lub nie. Z pojęciami tymi wiąże się drugie spostrzeżenie. Wstępne rozeznanie poprzedzające rozpoczęcie pracy nad dysertacją wykazało, że rozumienie pojęć „skala w architekturze” i w szczególności „skala ludzka” nie jest jednoznaczne, co zauważalnie komplikuje dyskurs i utrudnia stawianie naukowo obiektywnych diagnoz odnoszących się do skali zabudowy. Konsekwencją tego jest trzecie spostrzeżenie, w świetle którego istnieje zauważalny niedobór obiektywnych kryteriów mogących pomóc rozróżnić, kiedy skala budynków i założeń urbanistycznych jest odpowiednia a kiedy nie. Szczególnie trudne wydaje się uzasadnienie, czy dana zabudowa posiada oczekiwaną „skalę ludzką”. Wobec tak nakreślonej problematyki, w pracy zdefiniowane zostały dwa pytania badawcze: „Co to jest skala ludzka?”, oraz „Czy można określić cechy zabudowy wielorodzinnych osiedli mieszkaniowych, które mają wpływ na zachowanie skali ludzkiej?”. Praca podzielona jest na pięć części: „Wstęp” (I), „Analiza” (IIA), „Synteza” (IIB), „Raport z eksperymentu” (III) i „Wnioski” (IV). Części IIA i IIB („Analiza” i „Synteza”) stanowią segment teoretyczny pracy i są próbą usystematyzowania dostępnej wiedzy dotyczącej pojęć „skala w architekturze” i „skala ludzka” w kontekście postawionych pytań badawczych. W części IIA („Analiza”) znajduje się omówienie wybranych tekstów, przede wszystkim z zakresu teorii architektury i urbanistyki, odnoszących się do trzech obszarów problemowych uznanych za istotne. Są to: teoria skali, potrzeby człowieka w środowisku wnętrza urbanistycznego oraz morfologia wnętrza urbanistycznego. W części IIB („Synteza”) zebrane informacje zostały usystematyzowane w odniesieniu do zdefiniowanych pytań badawczych. W odpowiedzi na pytanie „Co to jest skala ludzka?” przedstawiona jest chronologiczna systematyka ustaleń z obszaru teorii skali. Taka organizacja zestawienia daje obraz nawarstwiania się idei i stopniowo kształtuje wyobrażenie, jak skala w architekturze była i jest rozumiana. Wyszczególnione są również uchwycone w literaturze wątki dotyczące prób definiowania pojęć „skala” i „skala ludzka”. Wnioskiem z poczynionych ustaleń jest autorska definicja „skali ludzkiej” logicznie oparta na metadefinicji skali P. Boudona. W odpowiedzi na pytanie „Czy można określić cechy zabudowy wielorodzinnych osiedli mieszkaniowych, które mają wpływ na zachowanie skali ludzkiej?” przedstawiona jest systematyka zmiennych przestrzeni fizycznej wnętrz, które, jak się wydaje, współodpowiadają za odczuwanie dobrej skali w architekturze. Zmienne te, opisane, jako tak zwane „cechy składowe skali” stanowią propozycję logicznej organizacji wybranych uwarunkowań przestrzennych z potrzebami człowieka we wnętrzu urbanistycznym i tak zwanymi „cechami kardynalnymi przestrzeni architektonicznej” (kształt , rozmiar i substancja ). Dla zmiennych tych da się określić porządek ważności, opierający się na teorii hierarchii potrzeb A. Maslowa. W części III dysertacji przedstawiony jest raport z autorskiego eksperymentu, w którym wybrana cecha składowa skali została przeanalizowana pod kątem możliwości jej sparametryzowania. Na cele eksperymentu wybrano cechę opisaną jako tzw. wertykalny stopień zamknięcia wnętrza, wyrażany stosowanym w urbanistyce współczynnikiem SVF (Sky View Factor). Za cel zasadniczy badania przyjęto próbę opracowania i przetestowania sposobu oceny wnętrza urbanistycznego przez człowieka znajdującego się w miejscu o ustalonej wartości parametru SVF. Pomiary zostały zrealizowane w ramach badań terenowych, oraz laboratoryjnych z wykorzystaniem modeli wirtualnych. Celem nadrzędnym, częściowo zrealizowanym w badaniu była próba ustalenia, jak ta ocena zmienia się wraz ze zmianą parametru SVF. Eksperyment został opracowany i zrealizowany w latach 2014-2016. Opracowana metoda pomiaru okazała się być adekwatna w odniesieniu do postawionych celów, aczkolwiek wymaga dalszych prac rozwojowych. W ramach eksperymentu uzyskano szereg wniosków dotyczących związku pomiędzy wrażeniem zamknięcia we wnętrzu urbanistycznym a formą fizyczną tego wnętrza. Wnioski te stanowić mogą podstawę dla prowadzenia dalszych badań dotyczących percepcji wnętrz urbanistycznych.

Sukcesja przyrody i funkcji nieużytków urbanistycznych na przykładzie terenów zieleni zakładanych po roku 1992

Jakubowski, Kasper
Dissertation
2018
Odzyskiwanie terenów w miastach dla przyrody staje się trwałą, rozpoznawalną, uzasadnioną ekologicznie i społecznie tendencją w miastach europejskich. W obliczu symptomów globalnego kryzysu ekologicznego obserwowanego na wielu poziomach wzrasta znaczenie przykładów pozytywnej ingerencji w środowisko przyrodnicze i jego ochrony. Obszary zurbanizowane i występująca na nich przyroda stają się od końca lat 90-tych XX wieku przedmiotem interesujących, pionierskich, prośrodowiskowych projektów nowych terenów zieleni odbiegających programem funkcjonalno-użytkowym, estetyką, roślinnością od konwencjonalnie urządzonych parków miejskich. Obserwowane działania naprawcze w środowisku przyrodniczym, nowe kategorie parków miejskich, czy przebudowa krajobrazów zurbanizowanych w kierunku przyrodniczym mogą stanowić przedmiot badań o dużym znaczeniu aplikacyjnym dla praktyki planistycznej, projektowej i w aspekcie zarządzania tymi terenami. Na ile są to rozwiązania trwałe i piękne, czy przyczyniają się do rozwiązania ekologicznych problemów miast, w jakim zakresie zaspokajają mniej lub bardziej uświadomioną potrzebę kontaktu człowieka z przyrodą, także w jej relatywnie dzikiej formie? – to pytania, które postawiono sobie w tej pracy.

Małe domy mieszkalne, nowy typ niskiej intensywnej zabudowy mieszkaniowej

Matys, Wojciech
Dissertation
2018
Autor rozprawy podejmuje temat zabudowy mieszkaniowej stawiając tezę o tworzeniu się nowego typu niskiej intensywnej zabudowy mieszkaniowej, powstającej na granicy zdefiniowanej w teorii architektury i przepisach prawa zabudowy jednorodzinnej i wielorodzinnej. Nowy typ niskiej intensywnej zabudowy mieszkaniowej, jak również zawarty w niej model budynku mieszkalnego wznoszony na podstawie przepisów prawnych dotyczących budownictwa jednorodzinnego funkcjonalnie stanowi formę pośrednią pomiędzy znanymi typami zabudowy – zabudową jednorodzinną i wielorodzinną. W rozprawie autor przedstawia wyniki badań nad wzniesionymi i zaprojektowanymi w latach 2008 – 2017 na terenie Polski, budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi oraz zespołami takich obiektów w układzie bliźniaczym lub szeregowym, które charakteryzowały się występowaniem w jednym budynku lub segmencie dwóch mieszkań ułożonych w układzie spiętrzonym lub sąsiadującym. Badania prowadzono na tle realizacji historycznych niskiej intensywnej zabudowy mieszkaniowej z okresu od XVI w. do końca XX w. Poszerzono je również o studia nad cechami charakterystycznymi istniejących form zabudowy mieszkalnej, które pozwoliły na określenie właściwości badanego typu niskiej intensywnej zabudowy mieszkaniowej. Autor przedstawia również opracowany na podstawie współczesnych realizacji model budynku, składający się z elementów głównych i dodatkowych, mający swoje odzwierciedlenie w przykładach historycznych. W podsumowaniu i wnioskach podaje przyczyny oraz sposób powstawania nowego typu zabudowy i jego wpływ na budownictwo mieszkaniowe.

Wizje, eksperymenty i strategie rozwojowe Wiednia. Poszukiwanie przyjaznego człowiekowi środowiska mieszkaniowego

Włoch-Szymla, Agnieszka
Dissertation
2018
Autorka rozprawy podejmuje tematykę związków pomiędzy wizjami, eksperymentami i strategiami rozwojowymi miasta a kształtowaniem przyjaznego człowiekowi środowiska mieszkaniowego na przykładzie miasta Wiedeń. Wiedeń od wielu lat postrzegany jest jako miasto o najwyższej jakości życia i bezpieczeństwa. Na tak wysoki poziom życia ma wpływ wiele działań. Złożony fenomen długofalowej polityki przestrzennej miasta, opracowywanej sukcesywnie m.in. w planie rozwoju miasta STEP i ustalany w niej kierunek rozwoju miasta, w swych rozwiązaniach, zapewnia przyjazne człowiekowi środowisko mieszkaniowe. Celem pracy jest stworzenie multidyscyplinarnej perspektywy w spojrzeniu na rozwój przestrzenny miasta. Wydaje się, że na przyjazne człowiekowi środowisko mieszkaniowe w mieście ma wpływ wiele uwarunkowań. Stąd potrzeba wsparcia wielu ekspertów z różnych dziedzin i dyscyplin naukowych w odpowiednio zintegrowanej polityce i strategii miasta. W rozprawie autorka przedstawia wiedeński model polityki przestrzennej w kontekście środowiska mieszkaniowego i systematyzuje wzajemne relacje pomiędzy tradycją, ekonomią i zarządzaniem oraz instrumentami projektowania miasta.

Educational Presentation of Architectural Heritage. Smart Way of Architectural Presentation Focused on Educational Impact of IN SITU Monument Presentation

Vaščák, Martin
Dissertation
2018
The educational presentation of the heritage must respect the visitor's psychological needs and cultural – historical values, too. New information technologies should be involved into the educational presentation. They can efficiently and painlessly access to historical fact without affecting the original authentic, but also as a new way that will appeal to the younger generation of population. Architectural heritage should be considered as attractive tourist sites, which in addition to a pleasant and unique atmosphere offer a strong emotional experience as places for leisure and relaxation. Heritage is not only the source of cognitive knowledge, but this is an outstanding site for creating social relationships and connection with unique emotion.

Procesy zachodzące w krajobrazie Nowej Huty – rozwój 𝘷𝘦𝘳𝘴𝘶𝘴 destrukcja przestrzeni

Walczak, Agata
Dissertation
2018
Praca doktorska ma na celu analizę różnorodności uwarunkowań i decyzji jakie wpływały na kształt i kondycje miasta w poszczególnych okresach jego rozwoju, szczególną uwagę przykładając nie do samych obiektów czy układów, a do ich przemian, nie do efektów, a do procesów. Miasto staje się zapisem przemian historycznych i społecznych, a zachowania społeczne są uzależnione od kondycji miasta. W historii danego miasta możemy wyodrębnić procesy, które w zależności od kryteriów jakie przyjmiemy, będą stanowić o rozwoju, bądź destrukcji miasta. Wybór „miasta” stosunkowo młodego jak Nowa Huta, pozwoliło wykonać analizę zachodzących procesów planistycznych przeprowadzoną na tle zachodzących przemian ustrojowych i w danym systemie prawnym. Ponadto Nowa Huta jest doskonałym świadkiem kształtowania się systemu planowania przestrzennego jaki znamy obecnie. Skutkiem przemian zapoczątkowanych w 1949 decyzją o budowie nowego miasta i kombinatu stało się powstawanie w przestrzeni licznych kontrastów, sąsiadujących ze sobą wykluczających się funkcji o odmiennych sposobach zagospodarowania oraz chaosu urbanistycznego.

Metoda Segala, idea, praktyka i możliwości zastosowania w polskich warunkach

Gierszon, Mateusz
Dissertation
2018
Praca doktorska opisuje metodę Segala czyli powstały w Anglii, kompleksowy sposób budowy domów metodą gospodarczą na zasadzie samopomocy, zakładający partycypację i samorządność przyszłych mieszkańców w trzech fazach „życia” budynku: projektowej, budowy i użytkowej. Partycypację ułatwiają rozwiązania materiałowe, konstrukcyjne i architektoniczne, jak i odpowiednie finansowanie i organizacja inwestycji. Praca skupia się na osiedlach domów jednorodzinnych i budownictwie wielorodzinnym. Zaproponowana została następująca teza pracy: metoda Segala jest kompleksowym podejściem do procesu inwestycyjnego, które zakłada szeroki współudział użytkowników w procesie projektowania i tworzenia środowiska mieszkaniowego i sprzyja powstaniu „społecznej wartości dodanej” inwestycji mieszkaniowej w postaci: rozwoju indywidualnego mieszkańców i ich wspólnoty, indywidualizacji środowiska mieszkaniowego oraz zwiększenia dostępności mieszkań dla osób najbardziej potrzebujących. Celem pracy jest więc zbadanie prawdziwości pierwszej, głównej tezy pracy doktorskiej za pomocą analiz teoretycznych podstaw metody i przykładów jej realizacji w projektach autorstwa Waltera Segala oraz jego następców, a także przybliżenie postaci Waltera Segala i jego dorobku. Potwierdzenie prawdziwości pierwszej tezy otwiera możliwości potwierdzenia tezy drugiej i poszukiwania możliwości adaptacji metody Segala do polskich warunków. Taki jest też zakres problemowy pracy.

Regionalne, kulturowe i przestrzenne aspekty rewitalizacji śródmieścia. Przykład Radomia

Derlatka, Adam
Dissertation
2018
Badając procesy rewitalizacji Radomia autor wychodzi z założenia, że badania te wymagają analiz wieloczynnikowych ale i syntezy scalającej pojedyncze obrazy zmian strukturalnych w spójną całość. Poszczególne czynniki rewitalizacji miasta zostały tu ujęte w trzy grupy. Zgodnie z tytułem rozprawy, określono je mianem aspektów: regionalnych, kulturowych i przestrzennych. W przypadku Radomia znaczenie aspektów regionalnych wiąże się zarówno ze współczesnymi konsekwencjami położenia tego miasta pomiędzy strefą oddziaływania Warszawy i regionem świętokrzyskim, jak i koncepcjami regionalnymi, które nawiązują do idei planistycznych wywodzących się z tradycji COP-u. Płaszczyzna kulturowa rozważań nad problemami rewitalizacji Radomia znajduje swoje uzasadnienie w tradycji myślenia urbanistycznego – osadzonego mocno w polskiej szkole historii urbanistyki, architektury i konserwacji zabytków – a także w faktach świadczących, że współczesna polityka kulturalna miasta prowadzona jest ze świadomością znaczenia przedsięwzięć kulturalnych w instrumentarium rewitalizacji. Obie wymienione wyżej płaszczyzny rozważań autora stanowią tło dla jego głównego nurtu badań, który nazwano tu w skrócie przestrzennymi aspektami rewitalizacji. W tej części rozprawy autor koncentruje swoją uwagę na roli, jaką w procesie rewitalizacji odgrywają modelowe interpretacje śródmiejskiej przestrzeni, a zwłaszcza interpretacje konstrukcji urbanistycznej śródmieścia w kontekście modelowej interpretacji konstrukcji urbanistycznej miasta Radomia. Jedna z głównych tez stawianych przez autora dysertacji dotyczy logicznych związków między definiowaniem konstrukcji urbanistycznej śródmieścia, a możliwością uzyskania efektu synergii urbanistycznej miedzy projektami rewitalizacji.