National Romanticism in Ukrainian and Polish architecture in the early twentieth century: Poltava’s heritage
Wariant tytułu
Narodowy romantyzm w ukraińskiej i polskiej architekturze początku XX wieku – dziedzictwo Połtawy
Autor
Ivashko, Yulia
Dmytrenko, Andrii
Krupa, Michał
Opublikowane w
Wiadomości Konserwatorskie
Numeracja
nr 85
Strony
42-50
Data wydania
2026
Miejsce wydania
Warszawa
Wydawca
Zarząd Główny Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków
Język
angielski
ISSN
0860-2395
eISSN
2544–8870
DOI
10.48234/WK85ROMANTICISM
Słowa kluczowe
National Romanticism, architecture, Ukraine, Poland, preservation, restoration
narodowy romantyzm, architektura, Ukraina, Polska, zachowanie, odnowa
Abstrakt
This article explores the phenomenon of National Romanticism in architecture in Ukraine and Poland at the start of the twentieth century. In Ukraine, this style is mainly represented by Ukrainian Art Nouveau, while in Poland, it is characterized by the national style and its variants, such as the Zakopane style, the Vistula- Baltic style, and the “manor house style.” The focus of this study is on the “Zakopane style” and selected buildings exemplifying this style. Examining Ukrainian National Romanticism in architecture and the Zakopane style reveals that both trends were driven by external factors, specifically the desire to express national identity. Comparing the two shows that the same external influence results in different types of folk architecture, rooted in each nation’s unique identity and culture. Ultimately, the authors observe that although National Romanticism developed alongside Art Nouveau, it is not based on European Art Nouveau features but on altered national traditions.
Celem artykułu jest prezentacja badań nad zjawiskiem romantyzmu narodowego w architekturze na Ukrainie i w Polsce na początku XX w. Na Ukrainie nurt ten reprezentuje przede wszystkim ukraińska secesja, zaś w Polsce – styl narodowy i jego odmiany, takie jak styl zakopiański, styl wiślano-bałtycki oraz styl dworkowy. W przedmiotowych badaniach skupiono się na stylu zakopiańskim i wybranych obiektach go reprezentujących. Analiza zjawiska ukraińskiego romantyzmu narodowego oraz stylu zakopiańskiego pozwoliła na stwierdzenie, że oba nurty stylistyczne ukształtowały się pod wpływem podobnych czynników zewnętrznych, a mianowicie potrzeby wyrażenia tożsamości narodowej. Porównanie wykazało, że ten sam impuls prowadził do powstania odmiennych wariantów architektury ludowej, zakorzenionej w tożsamości i kulturze danego narodu. W konkluzji autorzy podkreślają ponadto, że choć romantyzm narodowy rozwijał się równolegle ze stylem secesyjnym, nie opierał się na cechach europejskiej secesji, lecz na przetworzonych formach narodowych.
