Amid rising housing density and climate-related pressures, residents are informally adapting their living environments in ways that highlight overlooked social needs in contemporary residential design. This study examines how inhabitants of multi-family buildings in Poland, respond to spatial and psychological inadequacies by modifying private outdoor spaces. Drawing on field observations of 1,317 balconies across 25 buildings and a resident survey, the findings show that 38.46% of balconies were enclosed using materials such as plastic sheeting or wooden panels – mainly to enhance privacy and protection from falling objects, sun, wind, or noise. In some buildings, over 70% of residents made such changes. While often visually disruptive, these grassroots adaptations reflect a broader social response to architectural shortcomings. Notably, 68% of respondents see balconies as potential tools for climate adaptation, especially through greenery. The study underscores the need for more flexible, user-responsive housing strategies that support well-being, environmental adaptation, and people-oriented sustainability.
W obliczu rosnącej gęstości zabudowy mieszkaniowej oraz nasilających się presji związanych ze zmianami klimatycznymi, mieszkańcy w sposób nieformalny adaptują swoje środowisko życia, ujawniając tym samym niedostrzegane dotąd potrzeby społeczne we współczesnym projektowaniu osiedli. Niniejsze badanie analizuje, w jaki sposób lokatorzy budynków wielorodzinnych w Polsce reagują na braki przestrzenne i brak komfortu psychicznego, dokonując modyfikacji prywatnych przestrzeni zewnętrznych. Na podstawie obserwacji terenowych obejmujących 1317 balkonów w 25 budynkach oraz ankiety wśród mieszkańców ustalono, że 38,46% balkonów zostało zabudowanych materiałami takimi, jak folia plastikowa czy panele drewniane – głównie w celu zwiększenia prywatności oraz ochrony przed spadającymi przedmiotami, słońcem, wiatrem czy hałasem. W niektórych budynkach takie zmiany wprowadziło ponad 70% mieszkańców. Często postrzegane jako zakłócające estetykę, oddolne adaptacje stanowią wyraz szerszej reakcji społecznej na niedostatki architektury. Co istotne, 68% respondentów wskazuje balkony jako potencjalne narzędzia adaptacji do zmian klimatycznych, zwłaszcza poprzez wprowadzanie zieleni. Badanie podkreśla potrzebę bardziej elastycznych, dostosowanych do potrzeb użytkowników rozwiązań projektowych, które wspierają dobre samopoczucie, adaptację do zmian środowiskowych i zrównoważony rozwój zorientowany na ludzi.
