Adaptacja dawnego kościoła ewangelickiego w Nowym Mieście Lubawskim na cele kulturalno-oświatowe
Wariant tytułu
Adaptation of the former Evangelical church in Nowe Miasto Lubawskie for cultural and educational purposes
Autor
Rudy, Maria
Opublikowane w
Wiadomości Konserwatorskie
Numeracja
nr 86S
Strony
71-87
Data wydania
2026
Miejsce wydania
Warszawa
Wydawca
Zarząd Główny Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków
Język
polski
angielski
ISSN
0860-2395
eISSN
2544-8870
DOI
10.48234/WK86SADAPTATION
Słowa kluczowe
zasady konserwatorskie, wiedza historyczna i technologiczno-konserwatorska, konserwacja zabytkowego stropu polichromowanego
conservation principles, historical and technological conservation knowledge, conservation of the historic polychrome ceiling
Abstrakt
W artykule omówiono zagadnienia dotyczące wpływu współczesnych badań historycznych i materiałoznawczych, uwzględniających dawne remonty oraz niefortunne renowacje przy zniszczonych oryginalnych detalach architektonicznych zabudowy dawnego kościoła ewangelickiego, na efektywność prac konserwatorskich oraz budowlanych prowadzonych w obecnej dobie w celu zmiany dawnej funkcji sakralnej zabytku na świecką, zachowującą jego wartości zabytkoznawcze i artystyczne.
Motywem przewodnim omawianej zmiany jest definicja pojęcia adaptacji zabytku architektury autorstwa Jana Tajchmana, mówiąca o przystosowaniu zabytku do wymogów współczesnego życia, odpowiednio do funkcji, jakie ma spełniać dany budynek, jednak pod warunkiem zachowania wszystkich walorów zabytkowych, a przede wszystkim charakterystycznego układu funkcjonalno-przestrzennego, wartości artystycznych i oryginalnej substancji przy minimalnym wprowadzeniu nowych elementów.
This article discusses the impact of contemporary historical and materials analysis, which considers past renovations and unfortunate renovations with damaged original architectural elements of the former Evangelical church, on the effectiveness of conservation and construction work carried out today, aimed at transforming the monument’s former religious use into a secular one, preserving its historical and artistic values.
The guiding principle of this change is Jan Tajchman’s definition of the concept of adaptation of an architectural monument, which refers to adapting a monument to the requirements of modern life, appropriate to building’s intended use, provided that all historic values are preserved, especially the characteristic functional and spatial layout, artistic values, and original substance, with minimal new elements.
