Syjon – Nowe Jeruzalem, czyli kościoły ewangelicko-augsburskie na Śląsku doby baroku: Świdnica, Cieszyn, Jelenia Góra, Pokój, Biała
Wariant tytułu
Zion – New Jerusalem, or the Lutheran churches in Silesia in the Baroque period: Świdnica, Cieszyn, Jelenia Góra, Pokój, Biała
Autor
Holeczko-Kiehl, Andrzej
Opublikowane w
Wiadomości Konserwatorskie
Numeracja
nr 86S
Strony
143-160
Data wydania
2026
Miejsce wydania
Warszawa
Wydawca
Zarząd Główny Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków
Język
polski
angielski
ISSN
0860-2395
eISSN
2544-8870
DOI
10.48234/WK86SZION
Słowa kluczowe
Śląsk, barok, sztuka 1648–1828, architektura sakralna, Syjon – Nowe Jeruzalem
Silesia, Baroque, 1648–1828 art, religious architecture, Zion – New Jerusalem
Abstrakt
Budowa kościołów ewangelicko-augsburskich: Pokoju w Świdnicy, Łaski w Cieszynie i Jeleniej Górze oraz w Pokoju i Białej (obecnie Bielsko-Biała) była jednym z wyróżników baroku na Śląsku. Obrazują one tożsamość wspólnoty religijnej, która mimo represji zachowała swoją odrębność. Powstały w wyniku pokoju westfalskiego z 1648 r., kończącego wojnę trzydziestoletnią (1618–1648), ugody w Altranstädt z 1707 r. oraz patentów wydanych przez króla Prus Fryderyka II w 1742 r. oraz cesarza Józefa II Habsburga w 1781 r., przyznających luteranom pełnię praw i wolność religijną. Wydarzenia te są powiązane z dziejami Śląska doby Habsburgów (1526–1763) i jego przejęciem przez Hohenzollernów w latach 1742–1763.
The construction of Evangelical-Augsburg churches: of Peace in Świdnica, of Grace in Cieszyn and Jelenia Góra, in Pokój and Biała (currently Bielsko-Biała) is one of the discriminants of the Baroque period in Silesia. Those churches exemplify the identity of the religious community, which retained its individuality despite repression. They came into existence as a result of the Peace of Westphalia in 1648, which ended the Thirty Years’ War (1618–1648), the Treaty of Altranstädt in 1707, as well as the patents of Frederick II, the King of Prussia, from 1742, and of the Emperor Joseph II Habsburg of 1781, which granted Lutherans full rights and religious freedom. Those events are related to the history of Silesia of the Habsburg period (1526–1763) and its seizure by the Hohenzollerns in 1742–1763.
