non-liturgical spaces, heritage tourism, adaptation, cultural heritage
Abstrakt
W artykule przedstawiono możliwości adaptacji przestrzeni pozaliturgicznych w obiektach sakralnych, ze szczególnym uwzględnieniem poddaszy i piwnic jako obszarów o znacznym, choć często niewykorzystanym potencjale. Omówiono zarówno szanse, jak i ograniczenia związane z ich przekształcaniem na potrzeby turystyki kulturowej, a także funkcji edukacyjnych, kulturalnych, rekreacyjnych czy społecznych. Wskazano na konieczność prowadzenia takich działań w sposób nienaruszający liturgicznego charakteru obiektu, przy jednoczesnym poszanowaniu zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zachowaniu autentyczności zabytkowej substancji. Artykuł podkreśla znaczenie zrównoważonego podejścia, łączącego funkcję sakralną z odpowiedzialnym udostępnianiem przestrzeni szerokiemu gronu odbiorców.
This article presents the adaptive reuse potential of non-liturgical spaces in religious buildings, especially attics and cellars as areas with significant yet often unused potential. It discusses the opportunities and limitations of their conversion for cultural tourism and educational, cultural, recreational or social uses. The study points to the necessity of doing so without damaging the buildings' liturgical character, while also respecting the principles of cultural heritage preservation and maintaining the authenticity of historic fabric. The article highlights the significance of a sustainable approach that combines religious use with responsible access to a wide audience.