Pretekst : Zeszyty Zakładu Architektury Mieszkaniowej i Kompozycji Architektonicznej, Nr 8

Pretekst : Zeszyty Zakładu Architektury Mieszkaniowej i Kompozycji Architektonicznej, Nr 8

Type: Collection of magazine numbers
Release date

Collection items (16)


Betonowe struktury niewidzialnego miasta

Początko, Marek
Article
2018
Beton stosowany na styku architektury i sztuki przynosi zaskakujące rozwiązania. W twórczości Michaela Heizera staje się tworzywem do artystycznej transformacji miasta. W zbudowanej utopijnej przestrzeni prowadzi rozważania na temat struktury i budulca - naturalnego i sztucznego. Betonowe formy niczym antyczne megality są świadkiem tego, co było lub zapowiedzią tego, co ma nadejść. Nie sposób jednak ich geometrycznej harmonii odnieść to teraźniejszości. Pilnie skrywane betonowe Miasto tkwi na pustkowiu nieodkryte.

Przestrzeń magiczna albo odnajdywanie rzeczywistości Drogi Czterech Bram

Misiągiewicz, Maria
Article
2018
Architektura Przestrzeni Magicznej, to pewien rodzaj poezji sztuki kształtowania przestrzeni bliskiej sztuce surrealizmu i architekturze postfunkcjonalizmu. Kategoria bliska idei „pretekstów architektonicznych”, jako teorii postępowania projektowego. Tam jest także miejsce dla poetyki transmutacji betonu.

O racjonalnym obliczu betonu

Mielnik, Anna
Article
2018
Nie istnieje jedna, autentyczna architektura betonowa. Dychotomie tkwiące w betonie, pozwalają na najbardziej zróżnicowane, ale i najbardziej sprzeczne interpretacje „istoty” tego materiału. Dwoistość materii betonowej pozwala na powstawianie dzieł o różnorodnej, a niekiedy skrajnej estetyce. Wśród wielu manifestacji betonu istnieje również taka, który można nazwać racjonalną. Tekst podejmuje próbę scharakteryzowania tego oblicza architektury betonowej.

Czy beton architektoniczny potrzebuje definicji?

Kozłowski, Tomasz
Article
2018
Beton jawi się współcześnie jako tworzywo dające swobodę kształtowania elementów i obiektów. Słowa te mogą brzmieć jak oczywistość, jednak pojawia się w architekturze od modernizmu jeszcze coś nowego – Beton Architektoniczny. Ta coraz popularniejsza nazwa może stać się pretekstem do kolejnych rozważań o tym zwykłym materiale. Co najważniejsze Beton Architektoniczny jawi się współcześnie jako obiekt zainteresowani nie tylko profesjonalistów. Uznanie tego pospolitego materiału za wyjątkowy nie jest nowym odkryciem. Nowością staje się odkrywanie jego piękna i emancypacja z materiału konstrukcyjnego na rzecz do ozdoby. Współcześni twórcy przyzwyczajają nas do nowego spojrzenia na ten materiał. Różnorodność form i niemożliwość jednoznacznego usystematyzowania predestynuje do wysnucia tezy o pojawieniu się trudnego do niepodważalny nazwania nowego trendu – Architektury Betonowej. Trzeba podkreślić, że jest ona oderwanej od wszelkich stylów budowania i tworzy swój własny język artystyczny.

Beton i mistrzowie transmutacji materii

Kozłowski, Dariusz
Article
2018
Beton w architekturze jest stosowany w konstrukcji budynków z motywacji racjonalistycznych i z powodów estetycznych. Najbardziej znaczące dokonania odbywały się nie bez udziału mistrza transmutacji. Takich przypadków naznaczonych wielkością architektury czas zweryfikował pozytywnie. Dziś wciąż powstają dzieła architektury, w których beton gra rolę zasadniczą.

Poetyka betonu – architektura Wyższego Seminarium Duchownego Zgromadzenia Księży Zmartwychwstańców w Krakowie

Gała-Walczowska, Monika
Article
2018
Ekspresyjna, a zarazem przepełniona treścią architektura Wyższego Seminarium Duchownego Zgromadzenia Księży Zmartwychwstańców, wzniesionego w latach 1985-1993 w Krakowie przy ul. Pawlickiego 1, według projektu Dariusza Kozłowskiego, Wacława Stefańskiego i Marii Misiągiewicz inspirowała refleksję na temat transmutacji betonu – kreowania formy, roli kompozycji architektonicznej i wątków znaczeniowych architektury doby postfunkcjonalistycznej.

Zamieszkiwanie w betonie

Ciepłucha, Wojciech
Article
2018
Piękne odnosi się do tego co już uformowane, ukształtowane, a nie do budynku architektonicznego. Sama forma nie jest jeszcze budynkiem architektonicznym, ale dopiero tym co estetyczne. Zakładając, że forma jest już stworzona, twórca stoi na progu. Z jednej strony jest to, co uformowane, z drugiej strony budynek architektoniczny. Czynność, która polega na nadaniu formie znaczenia, nazwiemy transmutacją. Wiele transmutacji składa się na zamieszkiwanie. Im wrażliwiej transmutujemy materie z której jest zbudowana forma, tym bardziej zamieszkujemy.

Ku doskonałości materii – apoteoza estetyki betonu

Bigaj, Przemysław
Article
2018
Ostatni, przeszło stuletni okres ewolucji materiałowej betonu (żelbetu) sprawił, że stał się on nowoczesnym, wyjątkowo podatnym na plastyczne uformowanie tworzywem architektonicznym, które pozwala łączyć w jednej materii wizualne oczekiwania twórcy-artysty z możliwościami projektowania jego właściwości inżynierskich. Proces przeobrażania betonu z materiału „pospolitego”, o przeznaczeniu czysto utylitarnym, w rodzaj ideologicznej materii, której nadrzędną rolą stała się jej wartość estetyczna, można określić mianem transmutacji. Zjawisko to wydaje się mieć determinujące znaczenie w kształtowaniu teoretycznych podstaw dla pewnego obszaru architektury, aspirującej do miana współczesnej awangardy, którą zwykło się dziś nazywać „architekturą betonową”. Sam beton zyskał tu pewien rodzaj nobilitacji, rozumianej w kategoriach wyidealizowanej apoteozy materii.

Przeniesienia

Trillo de Leyva, Juan Luis, Dorado, José Alba
Article
2018
Beton odzwierciedla naturalny proces kształtowania się kamienia, streszczając tysiące lat w kilku dniach. Przeniesienia takich obrazów z powierzchni jak skamieniałości są natychmiastowe; kamień i beton stają się środkiem, który przenosi obrazy miejsca i minionego czasu w przyszłość. Rzeźbiarz Eduardo Chillida miał swój udział w przemianach i przeniesieniach betonu.

Cielesność betonu. Modernistyczna architektura nagości

Segal, Rafi
Article
2018
Niniejszy artykuł poświęcony jest roli, jaką odgrywał beton w zaistnieniu pewnych środków wyrazu estetycznego architektury modernistycznej, a zwłaszcza nagości, ekspozycji, klarowności formy i szczerości wobec materiałów. Najpierw przygląda się współczesnym projektom bikini i modernistycznemu ponownemu odkryciu architektury, ukazując oba zjawiska jako część kulturowego momentu zapatrzonego na ciało i ekspozycję. Następnie przenosi się do Izraela lat sześćdziesiątych, aby przyjrzeć się sposobom, w jaki barwiony beton Alfreda Neumanna i Zvi Heckera starał się ulepszyć ogólną formę i podkreślić jej „odsłonięty” stan, podobnie jak opalanie podkreślało stan wyeksponowanego ciała, paradoksalnie, zmieniając jego powierzchnię. Autor stwierdza ostatecznie, że obsesja ruchu modernistycznego na punkcie wyeksponowanego architektonicznego ciała znalazła formę i wyraz w betonie.