Wiadomości Konserwatorskie : pismo Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków, nr 46

Wiadomości Konserwatorskie : pismo Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków, nr 46

Type: Collection of magazine numbers
Release date

Collection items (14)


Lower quadrangular frame beams of the Church of the Transfiguration on Kizhi Island, Russia

Serov, E.N., Mironova, S.I., Orłowicz, Roman
Article
2016
The paper describes a comprehensive conservation renovation initiated in 2008 on a unique Russian wooden architecture heritage building – the Orthodox Church of the Transfiguration on the island of Kizhi in Russia. For the purposes of renovation, the 300-year old structure was divided into 7 tiers. Conservation work is currently being carried out on the third and fourth tiers. The paper presents inter alia: possible options for changing and strengthening the lower beams of the quadrangular frame, constituting the building structure, which have recently been removed.

Najstarszy widok łobzowskiego castellum Kazimierza Wielkiego z 1536/1537 roku

Stala, Klaudia
Article
2016
Początki letniej rezydencji królów Polski w Łobzowie sięgają czasów późnego średniowiecza. Zachowane przekazy historyczne jasno stwierdzają, iż w tym miejscu Kazmierz Wielki wzniósł murowaną budowlę obronno-mieszkalną. Kwestia jej domniemanej lokalizacji po dziś dzień budzi wiele kontrowersji i sporów w środowisku badaczy, gdyż jej materialne pozostałości nie zostały dotychczas jednoznacznie rozpoznane. Także kwestia kształtu, zasięgu zabudowy oraz dyspozycji przestrzennej tej budowli, a przede wszystkim jej pierwotny wygląd pozostają wciąż zagadnieniem otwartym i emocjonująco dyskusyjnym. Dlatego też odkrycie przez Angelikę Marsch zbioru 50 wedut późnośredniowiecznych miast środkowoeuropejskich, w skład którego wchodziła panorama Krakowa uznana za najstarszą z dotychczas znanych, stała się przyczynkiem do jej publikacji i naukowego opracowania przez Elżbietę Firlet, a zarazem polem do dyskusji nad zaproponowaną interpretacją i identyfi kacją zamieszczonych tam obiektów architektury Krakowa w póżnym średniowieczu. Przedstawiony na sztychu obiekt identyfikowany przez E. Firlet z budynkiem sakralnym jest w świetle przeprowadzonej w niniejszym artykule analizy prawdopodobnie najstarszym znanym wizerunkiem pałacu w Łobzowie, ukazanego jeszcze w swojej późnogotyckiej bryle, co stanowi niezwykle ważne odkrycie, potwierdzające rzetelność i wiarygodność zachowanych źródeł pisanych informujących o wzniesieniu w tym rejonie fortalicium przez Kazimierza Wielkego.

Ślady Wielkiej Wojny w Karpatach. Badania i dokumentacja elementów umocnień w rejonie Jaślisk i Moszczańca w latach 2015–2016

Kołodziejczyk, Piotr, Czarnowicz, Marcin, Ochał-Czarnowicz, Agnieszka
Article
2016
Polsko-słowackie pogranicze w rejonie Podkarpacia usiane jest licznymi i widocznymi w krajobrazie pozostałościami po walkach, jakie toczyły się tu w latach 1914–1915. W rejonie miejscowości Jaśliska i Moszczaniec znajdują się setki niszczejących obiektów militarnych będących elementami umocnień zbudowanych przez armię austro-węgierską. Ich lokalizacja do niedawna była białą kartą na naukowej i konserwatorskiej mapie regionu. Od 2015 roku trwają prace w ramach projektu „Karpackie epizody Wielkiej Wojny”, którego celem jest zdokumentowanie i zbadanie ziemianek, okopów, cmentarzy, magazynów i wielu innych konstrukcji powojskowych zlokalizowanych w tym rejonie, oraz przywrócenie pamięci o tragicznych i krwawych wydarzeniach pierwszego etapu Wielkiej Wojny, których ślady skrywają podkarpackie lasy. W ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy udało się nie tylko zlokalizować i zdokumentować dziesiątki obiektów, ale także odnaleźć pierwsze dokumenty przekazujące wiedzę o ich funkcjach i historii.

Problematyka konstrukcyjna zabytkowego obiektu przywracanego do użytkowania na przykładzie kamienicy przy ul. Staromiejskiej w Olsztynie

Zielińska, Monika, Misiewicz, Joanna
Article
2016
W artykule poruszono problematykę wprowadzania zmian konstrukcyjnych w obiekcie zabytkowym na przykładzie robót prowadzonych w kamienicy przy ul. Staromiejskiej 6 w Olsztynie. Prace wykonane w danym obiekcie polegały na kompleksowym remoncie. Wśród omówionych w artykule działań znalazły się podbicie fundamentów, wprowadzenie układu słupowo-ryglowego oraz wykonanie żelbetowej klatki schodowej. Wszystkie prace wzmocniły i ustabilizowały obiekt, a jednocześnie pozwoliły na zachowanie historycznego charakteru poszczególnych elementów obiektu. Podbicie fundamentów zabezpieczyło przed osiadaniem obiektu, pozostawiając oryginalne, kamienne elementy. Układ wprowadzonych słupów i belek zapewnił przestrzenną sztywność obiektu, zachowując w możliwie szerokim zakresie ceglane ściany. Wykonana żelbetowa klatka schodowa w południowo-wschodniej części obiektu ustabilizowała budynek, pozwalając jednocześnie na spełnienie kryterium przeciwpożarowego dla budynków użyteczności publicznej. Pozostawione dwa biegi oryginalnych, drewnianych schodów zapewniły zachowanie historycznego charakteru obiektu. Artykuł dowodzi, że możliwe jest uzyskanie kompromisu pomiędzy założeniami konserwatorskimi a konstrukcyjnymi. Prawidłowe zaplanowanie prac, w porozumieniu ze służbami konserwatorskimi, daje podstawę do utrwalenia dziedzictwa kulturowego dla przyszłych pokoleń.

Twórczość Teodora Talowskiego i jego zapomniany projekt Gimnazjum S. Goszczyńskiego w Nowym Targu. Historia i uwagi do rewaloryzacji

Krupa, Michał
Article
2016
Niniejszy artykuł dotyczy problematyki zapomnianego projektu Teodora Talowskiego, jakim jest gimnazjum im. S. Goszczyńskiego w Nowym Targu. Gimnazjum to zostało wzniesionee w 1906 roku w północno-wschodniej części miasta jako pierwsza szkoła średnia na całym Podhalu. Tematyka rewaloryzacji obiektu została zaprezentowana na tle szkicowo nakreślonej twórczości Talowskiego jako jednego z najznakomitszych architektów przełomu XIX i XX wieku.

Mechanical response of a lap scarf joint with inclined faces and wooden dowels under combined loading

Arciszewska-Kędzior, Anna, Kunecký, Jiří, Hasníková, Hana
Article
2016
The paper focuses on analyzing mechanical behavior of a lap scarf joint with inclined contact faces and wooden dowels which is a commonly used connection for repairing damaged beams in historical structures. Experimental and numerical analysis were performed to investigate mechanical parameters such as stiffness and strength of this type of prosthesis. This study concentrates on investigating joints behavior under combined loading, compression and bending, and tension and bending. It was desired to simulate the real loading conditions found in historical timber trusses such as combined compression and bending for rafters or tension and bending for tie beams. Experimental work has been designed for testing the jointed beams in small scale subjected to pure bending, combined compression and bending and combined tension and bending. Finally, a finite element model was constructed and validated using experimental output and further used for estimating the strength on the jointed beams. Applicability of the lap scarf joint with wooden dowels for reparation of damaged structural members in historical trussed roofs is discussed in terms of the joint’s strength and stiffness. Moreover, authenticity and aesthetics of such prosthesis for historical timber structures was explored through testing two different types of lap scarf joints i.e. two-face and three-face joints.

Modeling of timber floors strengthened with seismic improvement techniques

Valluzzi, Maria Rosa, Garbin, Enrico, Modena, Claudio, Bozza, Enzo, Francescato, Dario
Article
2016
Timber floors in existing buildings often require the adoption of stiffening techniques to improve their behaviour under horizontal actions. Modelling of such structural elements taking into account the influence of type, number and deformation capacity of the connections between beams and boards is quite complex and still under development. Starting from laboratory experimental results carried out on assemblages (sliding tests on timber-toboard connections) the paper focuses on the calibration of inelastic FE models aimed at reproducing the mechanical behaviour of floor specimens subjected to in-plane monotonic tests. Single and double boards connected with the bearing beams of the floor with nails and/or screws were examined on subassemblies. As regards floors, the effect of wood, punched steel strips or composite (CFRP or SRP) diagonals as stiffening techniques were studied. A simple parametric study including the variation of stiffness of a theoretical diagonal was performed. Results constitute a preliminary set of data that may be used for design of possible improvement techniques to be applied on existing timber floors.

Limanowa. Próba charakterystyki planu miasta lokacyjnego w oparciu o studia nad wielkością i kształtem działki siedliskowej

Malik, Rafał
Article
2016
Niniejszy artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie o kształt, wielkość oraz zasady konstrukcji planu miasta lokacyjnego w Limanowej. Przeprowadzone w ostatnim czasie przez autora badania nad parametrami metrycznymi działek siedliskowych w ramach strefy przyrynkowej wyżej wymienionego ośrodka pozwalają zakładać, że forma przestrzenna lokowanego tu miasta nawiązuje do rozwiązań powszechnie stosowanych przy budowie miast lokacyjnych doby dojrzałego średniowiecza. Oparto ją na w miarę regularnym, zgeometryzowanym planie, którego podstawą był z jednej strony centralnie usytuowany rynek, z drugiej zaś – ujednolicona pod względem powierzchni i wymiarów, powtarzalna działka siedliskowa o wielkości 60 × 150 stóp.

Ochrona zabytków i dziedzictwa kulturowego Koszyc w opiniach studentów

Gosztyła, Marek, Gosztyła, Tomasz
Article
2016
Celem badań była próba ujęcia opinii osób studiujących w Koszycach, dotyczących stanu utrzymania zabytkowych zabudowań miasta, kwestii ich własności, działań związanych z ochroną dziedzictwa kulturowego Koszyc oraz źródeł ich fi nansowania. W badaniach udział wzięło 114 osób, studentów Wydziału Architektury oraz Wydziału Budownictwa Technická Univerzita w Koszycach. Uzyskane odpowiedzi pozwalają ocenić, jaki jest stan świadomości, wiedza oraz zainteresowania studentów, dotyczące kluczowych kwestii związanych z ochroną dziedzictwa kulturowego Koszyc, a zwłaszcza zabytkowych budowli miejskich.

Uprawnienia właścicieli zabytkowych nieruchomości a przepisy podatkowe w świetle najnowszego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Dobosz, Kamil
Article
2016
Artykuł traktuje o dopuszczalności przepisów krajowych w zakresie pomocy udzielanej przez państwo właścicielom obiektów zabytkowych przy dokonywaniu czynności rodzących skutek prawnopodatkowy, tj. darowiznach i sprawach spadkowych, w świetle unijnych swobód rynku wewnętrznego. Autor omówił dwa relewantne wyroki starając się wskazać zachodzącą pomiędzy nimi korelację oraz wynikające z nich implikacje dla procesu kształtowania się nowych regulacji ochrony zabytków w Unii Europejskiej, w tym w Polsce. W związku z rosnącą liczbą elementów transgranicznych występujących w obrocie prawnym zabytkowymi nieruchomościami pojawiły się wątpliwości dotyczące wprowadzanych ograniczeń w przyznawaniu zwolnień i ulg podatkowych. W orzecznictwie TSUE zarysowuje się podzielana przez autora tendencja, zgodnie z którą pomoc państwowa mająca na celu ochronę rodzimego dorobku kulturowego nie uchybia normom unijnym konstytuującym swobody runku wewnętrznego, o ile w sposób niedyskryminacyjny stosuje się ją wobec nieruchomości współstanowiących ten dorobek, znajdujących się na terytorium innych Państw Członkowskich.