Wiadomości Konserwatorskie : pismo Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków, nr 30

Wiadomości Konserwatorskie : pismo Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków, nr 30

Type: Collection of magazine numbers
Release date

Collection items (17)


Stowarzyszenie Konserwatorów Zabytków w ostatnim dziesięcioleciu

Stępiński, Krzysztof
Article
2011
Powyższy tekst ukazuje skład dotychczasowych prezesów SKZ, obecne władze ZG SKZ, przypomina nazwiska obecnych honorowych członków SKZ oraz inne zestawienia, w tym konferencje, które odbyły się w ostatnim 10-leciu.

Trzydziestolecie Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków. Ludzie i wydarzenia

Sarnik-Konieczna, Maria
Article
2011
Maria Sarnik-Konieczna, Sekretarz Generalny Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków, w niniejszym artykule przedstawiła wspomnienia i refleksje na trzydziestolecie SKZ. Przypomniane zostały pierwsze doświadczenia Zarządu Głównego SKZ z początku lat osiemdziesiątych XX w., podstawowe kierunki działalności Stowarzyszenia, sylwetki najwybitniejszych kolegów, najważniejsze osiągnięcia Stowarzyszenia oraz wybrane bieżące problemy związane z ochroną zabytków.

Trzy konferencje naukowe Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków

Kowalczyk, Jerzy
Article
2011
Niniejszy artykuł autorstwa prof. dr. hab. Jerzego Kowalczyka z Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk, prezesa SKZ IV kadencji (1990–1993) poświęcony jest wspomnieniu o trzech konferencjach naukowych. Konferencje te dotyczyły: problemów ochrony i konserwacji sztuki sakralnej w Polsce (Jasna Góra, Częstochowa, 1991); ochrony wspólnego dziedzictwa kulturowego (Krasiczyn, 1992) oraz ochrony dziedzictwa kulturowego zachodnich i północnych ziem Polski (Rydzyna, 1993). Konferencje te Profesor zorganizował, poprowadził oraz podsumował w publikacjach pokonferencyjnych, wskazując ich znaczenie dla procesów ochrony zabytków kultury narodowej.

Pierwsza kadencja. Wspomnienie

Rudkowski, Tadeusz M.
Article
2011
Niniejsza wypowiedź powstała w ramach cyklu artykułów wspomnieniowych w roku Jubileuszu 30-lecia założenia Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków. Jej Autor, dr Tadeusz Rutkowski jest jednym z założycieli SKZ, był członkiem pierwszego Zarządu Głównego i Sekretarzem Generalnym działając w okresie stanu wojennego w Polsce. W publikacji wspomina tamte trudne czasy, podkreślając wielki zapał i determinację pierwszych władz Stowarzyszenia aby nasza organizacja rozpoczęła działalność.

Beton Hali Stulecia (UNESCO List) we Wrocławiu

Jasieńko, Jerzy, Moczko, Marta, Moczko, Andrzej, Wala, Danuta
Article
2011
W pracy przedstawiono wyniki badań cech mechanicznych i fizycznych betonu w dolnym pierścieniu obwodowym kopuły Hali Stulecia we Wrocławiu, które zostały przeprowadzone w drugiej połowie 2009 roku, w czasie robót remontowych elewacji tego obiektu. Przedstawione wyniki dokumentują aktualne cechy mechaniczno-fizyczne betonu, po upływie około 100 lat. Z jednej strony są one unikalnym źródłem informacji o jakości betonu z początku XX wieku, z drugiej zaś pozwalają na ocenę uwarunkowań trwałości tego tworzywa po upływie stulecia. Uzyskane wyniki wykazały, że aktualny stan techniczny betonu, pomimo upływu niemal 100 lat, należy uznać za bardzo dobry. Parametry wytrzymałościowe tego betonu odpowiadają obecnym wymaganiom stawianym klasie wytrzymałości C20/25, co biorąc pod uwagę poziom technologii betonu na początku ubiegłego wieku, należy uznać za wynik nadspodziewanie dobry. Wysoką jakość badanego betonu potwierdzają także wyniki badania wytrzymałości betonu na rozciąganie, które wykazały jej średnią wartość na poziomie około 3,6 MPa oraz wyniki oznaczenia nasiąkliwości, której wartości zawierały się w przedziale od 3,9% do 4,8%, przy współczynniku zmienności równym 8%, co świadczy o dużej szczelności i jednorodności strukturalnej badanego betonu. Badania wykazały także, że przypowierzchniowa warstwa badanego betonu uległa w znacznym stopniu procesowi karbonatyzacji. W większości badanych przypadków stwierdzono, że zasięg karbonatyzacji jest nie mniejszy niż 35 mm, przy czym wyniki badań, które zostały wykonane w kierunku prostopadłym do kierunku betonowania, pokazały, że w wielu miejscach beton pomimo upływu niemal 100 lat nie uległ temu procesowi i w pełni zachował zdolności pasywacyjne w stosunku do stali zbrojeniowej.

Konstrukcja i zastosowanie ram mikroklimatycznych w Muzeum Narodowym w Krakowie

Wilk, Dariusz, Bratasz, Łukasz, Frączek, Piotr, Obarzanowski, Michał, Klisińska-Kopacz, Anna, Czop, Janusz
Article
2011
Ramy mikroklimatyczne to specjalnie skonstruowane obudowy dla dzieł sztuki, których celem jest stworzenie autonomicznego klimatu w otoczeniu obiektu. Muzeum Narodowe w Krakowie (MNK) przygotowało uniwersalną konstrukcję ramy, której wykonanie jest możliwe przez personel większości muzeów. Materiały użyte do zbudowania ramy zostały tak dobrane, aby zapewnić bezpieczną ekspozycję obiektów w długim okresie. Wykorzystując oryginalną ramę obrazu zminimalizowano ingerencję w odbiór estetyczny dzieła. Badania wykonane w rzeczywistych warunkach muzealnych potwierdziły skuteczność ram mikroklimatycznych w zabezpieczeniu malarstwa tablicowego przed zagrożeniami związanymi ze znacznymi wahaniami mikroklimatu powszechnie występującymi w muzeach. Przeprowadzona ocena związana z potencjalnym ryzykiem kondensacji wilgoci wewnątrz ramy pokazała, że ramy mikroklimatyczne mogą być używane praktycznie w większości muzeów. Ponadto wskazano podstawowe czynniki wpływające na podjęcie decyzji o zastosowaniu ram mikroklimatycznych. Ramy mikroklimatyczne są rozwiązaniem pasywnym i przez to poprawa bezpieczeństwa eksponowania i przechowywania obiektów jest realizowana ekonomiczne. Dlatego też użycie ram mikroklimatycznych może stać się narzędziem umożliwiającym obniżenie zużycia energii i związanych z tym kosztów.

Wzmacnianie kopuł obrotowych na kierunku równoleżnikowym

Jasieńko, Jerzy, Raszczuk, Krzysztof
Article
2011
Zarówno kopuły, i jak sklepienia klasztorne mogą występować w zróżnicowanych formach, począwszy od zmian krzywizny poprzez wymiar wyniesienia, na zmianach rzutu (kształt elipsy) skończywszy. Z tego względu utrudnione jest znalezienie i opisanie dokładnego rozwiązania analitycznego, gdyż zachowanie statyczne kopuł jest bezpośrednio związane z ich kształtem geometrycznym. Praca dotyczy zachowania statycznego kopuł obrotowych w aspekcie ich wzmacniania na kierunku równoleżnikowym. Przedstawiono siły wewnętrzne w kopule przy zadanym układzie obciążeń oraz ekwiwalenty układ pojedynczego pierścienia pod działaniem obciążeń rozciągających. Po przyjęciu stanu błonowego w powłoce kopuły obrotowej, na poziomie dolnych pierścieni pojawiają się siły rozciągające. Wycinek powłoki pracuje wówczas w złożonym stanie naprężenia, dla którego występuje ściskanie na kierunku południkowym oraz rozciąganie na kierunku równoleżnikowym. Celem pracy jest przedstawienie analiz porównawczych dla kopuły obrotowej oraz pierścienia ceglanego, przy rozwiązaniu analitycznym oraz numerycznym. Poruszono kwestię określania wytrzymałości na rozciąganie murów, jako kompozytów modelowanych materiałami quasi-kruchymi. Dodatkowo omówione zostały założenia do analiz zgodnie z teorią membranową oraz wskazano oszacowanie błędu, jeśli nie zostanie uwzględniona grubość powłoki. Analiza przeprowadzona przy użyciu FEM, wykonana metodą makromodelingu po uprzedniej homogenizacji konstrukcji murowej, ma na celu opis zachowania statycznego modelu. W dotychczasowych pracach zajmowano się głównie łukiem jako elementem reprezentacyjnym wszelkiego rodzaju przekryć historycznych, zarówno o pojedynczej, jak i podwójnej krzywiźnie. Celem pracy jest wykazanie przydatności badań nad pierścieniami ceglanymi w aspekcie efektywności wzmacniania dwukrzywiznowego układu powłokowego kopuły na kierunku równoleżnikowym.

Wybrane problemy geotechniczne zabytkowych obiektów sakralnych

Sękowski, Jerzy
Article
2011
W artykule zdefiniowano wybrane problemy geotechniczne, jakie występują najczęściej w zabytkowych obiektach sakralnych, omawiając ich wpływ na stan techniczny tych obiektów i ilustrując je odpowiednimi przykładami. Problemy te dotyczą zasadniczo: podłoża gruntowego i szeroko rozumianego posadowienia obiektów, zabezpieczenia ich przed wodami gruntowymi i opadowymi oraz wpływami geodynamicznymi, oraz skutków podejmowania prac budowlanych w samych obiektach i ich sąsiedztwie, jak również ich użytkowania. Problemy geotechniczne w odniesieniu do zabytkowych obiektów sakralnych mają swoją specyfikę, o czym przesądza charakter tych obiektów, ich wiek, a także przepisy prawne. Rozwiązywanie problemów geotechnicznych wymaga ścisłej współpracy wielu specjalistów związanych z budownictwem, architekturą, archeologią i konserwacją. Przytoczone w artykule przykłady potwierdzają powyższe tezy, jak również i to, że każdy z obiektów i przynależne mu problemy natury geotechnicznej wymagają indywidualnej analizy i przyjętych rozwiązań.

Utrwalanie koron murów obiektów historycznych przeznaczonych do ekspozycji w formie trwałej ruiny

Jasieńko, Jerzy, Mierzejewska, Olga, Hamrol, Katarzyna, Misztal, Witold
Article
2011
W pracy przedstawiono przyczyny powstawania destrukcji oraz analizę metod utrwalania koron murów obiektów historycznych przeznaczonych do ekspozycji w formie trwałej ruiny. Szczególną uwagę poświęcono zagadnieniom związanym ze strukturalnym wzmocnieniem kamiennych elementów murowych oraz chemicznej hydrofobizacji substancji historycznej. Szeroko omówiono badania materiałowe zapraw z domieszką żywic epoksydowych przeprowadzone Instytucie Budownictwa Politechniki Wrocławskiej pod kątem ich zastosowania w konserwacji obiektów historycznych muzeum Gross-Rosen. Zaprezentowano również rozwiązania polegające na utrwaleniu koron ruin z zastosowaniem elementów nowo projektowanych, pozostających w zgodzie z doktryną konserwatorską.

Konserwacja i rewitalizacja dzwonnicy przy bazylice pw. św. Jakuba Starszego Apostoła i św. Agnieszki Dziewicy i Męczennicy w Nysie

Bednarz, Łukasz, Gryczewska, Dorota
Article
2011
Praca dotyczy rewitalizacji dzwonnicy znajdującej się przy kościele farnym pw. św. Jakuba Starszego Apostoła i św. Agnieszki Dziewicy i Męczennicy w Nysie. Przedstawiono zrealizowaną w ostatnich latach we wnętrzu galerię ekspozycyjną tzw. Skarbiec św. Jakuba oraz zakres trwających prac konserwatorskich elewacji tej okazałej, późnogotyckiej wieży.