Otwarte zasoby wiedzy. Nowe zadania uczelni i bibliotek w rozwoju komunikacji naukowej, Kraków-Zakopane 15-17.06.2011

Otwarte zasoby wiedzy. Nowe zadania uczelni i bibliotek w rozwoju komunikacji naukowej, Kraków-Zakopane 15-17.06.2011

Type: Collection of post-conference publications
Title

Collection items (20)


Українсько-польський аспект у діяльності наукової бібліотеки Кам’янець-Подільського національного університету імені Івана Огієнка

Prokopczuk, Wiktor
Fragment of a book
2011
У статті розглядаються українсько-польські зв’язки і взаємодії у діяльності наукової бібліотеки Кам’янець-Подільського національного університету імені Івана Огієнка.

Biblioteka hubem uczelni? : nowe czasy – nowe wyzwania

Feret, Błażej
Fragment of a book
2011
W czasach, gdy większość użytkowników biblioteki akademickiej – nie tyko studentów, ale niestety także pracowników naukowych – jest coraz częściej usatysfakcjonowana informacjami, które może wyszukać w otwartym internecie, rola biblioteki jako źródła informacji o wysokiej jakości jest coraz bardziej pomniejszana. Paradoksalnie do zjawiska tego przyczynia się także popularyzacja przez same biblioteki źródeł informacji typu Open Access. W takich warunkach, aby utrzymać swoje znaczenie i rolę w uczelni, biblioteki muszą podejmować się nowych zadań, które często mają niewiele wspólnego z tradycyjną funkcją biblioteki akademickiej. Zadania te mają jednak na celu wykazanie, że warunki organizacyjne oraz kompetencje pracowników bibliotek pozwalają im na realizację wielu funkcji o charakterze centralnym i istotnym dla macierzystej uczelni. W artykule zostaną przedstawione nowe funkcje i zadania realizowane przez Bibliotekę Politechniki Łódzkiej, ze szczególnym uwzględnieniem jej roli w projekcie uczelnianej, elektronicznej platformy dydaktycznej. W ramach tego projektu Biblioteka PŁ jest koordynatorem oraz realizatorem wielu nowych usług, dla których realizacji alternatywą było powołanie niezależnej, nowej jednostki w ramach uczelni.

Książkowa ewolucja czy biblioteczna rewolucja? Studium jednego przypadku

Pawłowska, Maria
Fragment of a book
2011
Dokonano krótkiej prezentacji niektórych polskich i zagranicznych otwartych repozytoriów wiedzy, w których są gromadzone materiały z nauk ścisłych, zwłaszcza z fizyki. Pokazano, w jaki sposób naukowcy z Instytutu Fizyki UJ angażują się w ruch Open Access, podkreślając, że są oni zarówno twórcami, jak i użytkownikami otwartych zasobów edukacyjnych. Na podstawie obserwacji prowadzonych w Bibliotece Instytutu Fizyki UJ prześledzono, jak zmieniały się potrzeby informacyjne użytkowników, zwłaszcza studentów pierwszego i drugiego roku kierunków matematyczno-przyrodniczych, uczestniczących w zajęciach I Pracowni Fizycznej. Zwrócono uwagę na zmiany zachowań informacyjnych czytelników, które były spowodowane najpierw opracowaniem i wydaniem podręcznika I Pracownia fizyczna, pod redakcją A. Magiery, a później udostępnieniem treści tej publikacji na stronie internetowej I Pracowni Fizycznej UJ. Wykorzystując wyniki badań statystycznych i obserwacje prowadzone wśród rzeczywistych i potencjalnych użytkowników biblioteki, dokonano próby określenia relacji między tradycyjnymi formami publikowania a rozpowszechnianiem otwartych zasobów w sieci.

Bazy danych Biblioteki Głównej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie – BazEkon i Dorobek

Cieraszewska, Urszula
Fragment of a book
2011
W artykule przedstawiono bazy tworzone przez Bibliotekę Główną Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie – BazEkon (baza powstała po połączeniu baz Gospodarka i Nauki Społeczne) oraz Dorobek. BazEkon jest bieżącą, adnotowaną bibliografią zagadnień ekonomicznych i pokrewnych, opartą na zawartości czołowych polskich periodyków naukowych, gospodarczych oraz naukowych serii wydawniczych uczelni ekonomicznych, wydziałów ekonomicznych i zarządzania uniwersytetów, a także instytucji naukowych, również pozarządowych. Dorobek jest bibliografią prac pracowników Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Zawiera opisy prac publikowanych w Polsce i za granicą oraz w internecie. Obie bazy stanowią również część systemu stworzonego przez informatyków Biblioteki Głównej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, dzięki któremu baza Dorobek jest zasilana ze wszystkich baz tworzonych bądź współtworzonych przez bibliotekę (bazy BazEkon, Zastosowania Informatyki, katalog komputerowy BG UEK), jak i może być źródłem pobierania artykułów do bazy BazEkon. Omówiono również rezultaty prac zmierzających do nawiązania współpracy między największymi bibliotekami ekonomicznymi (Szkoła Główna Handlowa, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu oraz Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu) w celu współtworzenia bazy BazEkon, nie tylko w kwestii tworzenia opisów bibliograficznych, ale również umieszczania pełnych tekstów wydawnictw uczelnianych. Zaprezentowano zmiany w interfejsach dostępnych dla czytelników, które mają za zadanie ułatwić poruszanie się po obu bazach. Na koniec przybliżono perspektywy dalszego rozwoju baz.

Znaczenie Zintegrowanego Systemu Wymiany Wiedzy i Udostępniania Akademickich Publikacji z Zakresu Nauk Technicznych (SUW) w organizacji komunikacji naukowej na Politechnice Krakowskiej

Górski, Marek M., Juszczyk, Helena, Lipińska, Dorota, Pietrukowicz, Maria
Fragment of a book
2011
Współczesna organizacja pracy naukowej w środowisku cyfrowym stwarza nowe modele działania i wzajemnych interakcji. Coraz częściej współpraca ta przekracza ramy jednostek naukowych, a od wszystkich uczestników procesu komunikacji naukowej – uczonych, inżynierów, bibliotekarzy, nauczycieli i wydawców – oczekuje się ścisłego współdziałania. W artykule przedstawiono znaczenie i organizację Zintegrowanego Systemu Wymiany Wiedzy i Udostępniania Akademickich Publikacji z Zakresu Nauk Technicznych (SUW), który jest otwartym systemem komunikacji naukowej opartym na inicjatywie Open Access. System opracowany przez Bibliotekę Politechniki Krakowskiej pozwala na tworzenie i integrację istniejących już bibliotecznych zasobów cyfrowych oraz publikacji pracowników i studentów macierzystej uczelni. Istotnym elementem SUW ma być system moderowanej komunikacji między użytkownikami, w tym m.in.: strony osobiste www, fora tematyczne, system publikowania recenzji, a także system zgłaszania uwag i sugestii. W założeniu SUW ma wspomagać prowadzenie działalności dydaktycznej na Politechnice Krakowskiej, w tym e-learningu, a także umożliwiać wymianę wiedzy praktycznej oraz teoretycznej z zakresu nauk technicznych. Opracowując i udostępniając nowoczesne narzędzia rozpowszechniania wiedzy, BPK przyczynia się do rozwoju infrastruktury stanowiącej wsparcie dla zarządzania wiedzą oraz rozpowszechniania wyników prac naukowo-badawczych. Promowanie dorobku społeczności PK wzmacnia wizerunek uczelni i stwarza nowe możliwości interdyscyplinarnych przedsięwzięć naukowych. System SUW, zapewniając odpowiednią organizację komunikacji naukowej, umożliwia sprawną i swobodną wymianę wiedzy, wpływając na osiąganie sukcesów społeczności akademickiej PK.

CYRENA, czyli Cyfrowe Repozytorium Nauki Politechniki Łódzkiej

Skubała, Elżbieta, Rożniakowska-Kłosińska, Małgorzata
Fragment of a book
2011
Z końcem lutego 2010 r. Biblioteka Politechniki Łódzkiej zakończyła pierwsze prace nad wdrożeniem systemu DSpace umożliwiającego stworzenie instytucjonalnego repozytorium macierzystej uczelni. Jest to oprogramowanie typu open source, dedykowane do tego rodzaju projektów, stworzone, rozwijane i wykorzystywane we własnym repozytorium przez Massachusetts Institute of Technology (MIT), jednego z najbardziej prestiżowych uniwersytetów o profilu technicznym na świecie. Głównym celem projektu repozytorium uruchomionego przez Bibliotekę PŁ jest umożliwienie członkom społeczności naukowej Politechniki Łódzkiej efektywnego zarządzania oraz rozpowszechniania materiałów naukowych ich autorstwa w postaci cyfrowej. Niemal każda wyższa uczelnia na świecie posiada repozytorium dorobku naukowego swoich pracowników, gdzie mogą oni deponować swoje publikacje oraz inne niepublikowane dokumenty, wyniki laboratoryjne, raporty. Proces deponowania jest darmowy i szybki, pracownik naukowy uzyskuje zwiększenie oddziaływania swojej publikacji, indeksowanie metadanych i treści przez wyszukiwarki, wzrost cytowań w zależności od dziedziny i języka dokumentu oraz elektroniczną długoterminową archiwizację i ochronę wyników badań. W artykule zostaną opisane poszczególne etapy projektowania repozytorium dotyczące m.in. wyboru systemu, struktury kolekcji i społeczności, zagadnień prawnych, przyjętej polityki deponowania obiektów oraz wyboru deponowanego zasobu. Dodatkowo autorki przedstawią kolejne fazy digitalizacji kolekcji rozpraw doktorskich, rozpraw habilitacyjnych oraz bibliografii dorobku piśmienniczego pracowników Politechniki Łódzkiej i zasady ich deponowania w CYRENIE. Zostaną także omówione podjęte działania promocyjne.

Polowanie na zasób – czyli strategia pozyskiwania dokumentów do repozytorium AMUR (Adam Mickiewicz University Repository)

Rychlik, Małgorzata, Karwasińska, Emilia
Fragment of a book
2011
W artykule przedstawiono model czynników wpływających na efektywne pozyskiwanie zasobów do repozytorium uczelnianego. Omówiono obligatoryjną archiwizację prac jako podstawowy determinant zrównoważonego rozwoju repozytorium. Zaprezentowano strategię pozyskiwania zasobów do repozytorium uczelnianego AMUR. Podkreślono wagę promocji repozytorium wśród pracowników naukowych uczelni. Przedstawiono metody dotarcia do grona naukowców przez systematyczne prezentacje na radach instytutów i wydziałów. Omówiono czynniki motywujące, które mogą wpływać na przyrost zasobów. Przedstawiono również wyniki badań pilotażowych przeprowadzonych na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza dotyczących barier w autoarchiwizowaniu prac.

Rozwój Open Access na Ukrainie na przykładzie elektronicznego repozytorium Uniwersytetu Narodowego „Politechnika Lwowska”

Andrukhiv, Andrzej, Sokil, Mariya, Tarasov, Dmytro
Fragment of a book
2011
Szybki rozwój technologii informacyjnych kształtuje obraz współczesnej światowej komunikacji naukowej. Renomowane ośrodki akademickie nie tylko gromadzą informacje o dorobku naukowym swoich pracowników, ale także budują repozytoria, dzięki którym zasoby cyfrowe są przechowywane i udostępniane szerokiej społeczności naukowców i studentów. W artykule przedstawiono rozwój archiwów elektronicznych w środowiskach akademickich na Ukrainie w ciągu ostatnich 5 lat. Scharakteryzowano ich zawartość i wielkość. Zaprezentowano podstawowe etapy tworzenia oraz zasady funkcjonowania elektronicznego repozytorium UN „Politechnika Lwowska” (Elektroniczne Naukowe Archiwum Uniwersytetu Narodowego „Politechnika Lwowska”). Szczegółowo opisano warunki konieczne do efektywnego rozwoju repozytorium uczelni, sposoby pozyskiwania dokumentów, zasady tworzenia i promowania idei Open Access. Podano informacje na temat zasad gromadzenia dokumentów oraz korzystania z elektronicznego repozytorium UN „Politechnika Lwowska” przez użytkowników różnych kategorii, zwłaszcza polskich naukowców, oraz rozwoju repozytorium instytucjonalnego w środowiskach akademickich w ciągu pierwszego roku funkcjonowania. Do analizy danych statystycznych użyto programu DSpace i Google Analytics. Przedstawiono główne źródła dokumentów elektronicznych, które tworzą informacyjną zawartość repozytorium elektronicznego UN „Politechnika Lwowska”. Podkreślono wagę efektywnej współpracy bibliotekarzy ze środowiskiem naukowym, jako zasadniczego czynnika przyczyniającego się do sukcesu projektu rozwoju repozytorium instytucjonalnego.

CASPAR – długoterminowa archiwizacja obiektów cyfrowych

Jakubiec, Anna, Pazdur, Marzena
Fragment of a book
2011
W referacie przedstawiono międzynarodowy projekt badawczy CASPAR, poświęcony zapisowi, udostępnianiu oraz wyszukiwaniu informacji z zakresu nauki, kultury i sztuki. Omówiono cele i założenia oraz architekturę i funkcjonalność systemu CASPAR.

Otwarte zasoby wiedzy na przykładzie łódzkich jednostek naukowych ze szczególnym uwzględnieniem Uniwersytetu Łódzkiego

Brzozowska, Aleksandra
Fragment of a book
2011
W artykule poruszono tematykę otwartych zasobów wiedzy, które są udostępniane przez łódzkie jednostki naukowe. Referat obejmuje charakterystykę zasobów Open Access, na które składają się: czasopisma naukowe, repozytoria wiedzy (istniejące – Enviromental Cancer Risk, Nutrition and Individual Susceptibility (ECNIS)) i te, które są w trakcie tworzenia – repozytorium UŁ, repozytorium Politechniki Łódzkiej), biblioteki cyfrowe oraz inne bazy udostępniające w internecie zawarte w nich treści. Zostaną również przedstawione zagadnienia związane z procesem tworzenia lub przekształcania czasopism do modelu OA, finansowania, indeksowania oraz rozwiązania praw autorskich tych zasobów. W artykule zostaną zaprezentowane wyniki ankiety przeprowadzonej na Uniwersytecie Łódzkim, których celem będzie pokazanie znajomości zagadnienia Open Access wśród pracowników naukowych uczelni. Zostanie poruszony temat repozytorium instytucjonalnego UŁ tworzonego przez Uniwersytet Łódzki i Bibliotekę Uniwersytecką, które będzie zbierało i przechowywało publikacje naukowe i materiały dydaktyczne pracowników UŁ. Zostanie również dokonana charakterystyka czasopism naukowych Open Access redagowanych i tworzonych przez łódzkie jednostki naukowe, m.in. Uniwersytet Łódzki, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Instytut Biopolimerów i Włókien Chemicznych, Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Wojskowej Akademii Medycznej. Założeniem referatu jest przedstawienie rozwoju zasobów wiedzy dostępnych na zasadzie OA, szczególnie w łódzkim środowisku naukowym.