Czasopismo Techniczne z. 7. Architektura z. 2-A

Czasopismo Techniczne z. 7. Architektura z. 2-A

Type: Collection of magazine numbers
Release date

Collection items (30)


Symbolika i tradycja a prawne uwarunkowania projektowania cmentarzy

Łakomy, Katarzyna
Article
2012
Nekropolie, jako obszary przeznaczone do grzebania zmarłych, od czasów najdawniejszych wyrażały ład i porządek przestrzeni, stanowiły wyraz wierzeń, kultury epoki, w której powstawały. Obiekty te, nasycone wielowątkową symboliką, stanowiły miejsca kultu i zadumy, czemu służyć miała zarówno organizacja ich obszaru, jak i formy rzeźbiarskie nagrobków oraz dobór towarzyszącej zieleni. We współczesnych cmentarzach widoczny jest brak nawiązań do dawnych tradycji i symboliki, co powoduje ich ubożenie zarówno pod względem treściowym, jak i estetycznym. Akty prawne, regulujące normatywy projektowe, nie stanowią odpowiedzi na problem dzisiejszych cmentarzy, których kreacja projektowa podyktowana jest zazwyczaj uwarunkowaniami ekonomicznymi i lokalizacyjnymi.

Otoczenie kościoła w Niegowici jako wielowątkowy ogród pamięci. Pamięć o ludziach, o zdarzeniach i o miejscu

Kuś, Magdalena, Dąbrowski, Łukasz
Article
2012
Punktem wyjścia dla artykułu jest projekt otoczenia współczesnego kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Niegowici. Stał się on pretekstem do rozważań na temat różnorodności form odwzorowania historii w krajobrazie. Każde miejsce ma swoją historię, ale są takie, w których istnieje potrzeba szczególnego zaznaczenia ważnego wydarzenia, obecności kogoś wybitnego czy też wyjątkowości samego miejsca. Można to zrobić na wiele sposobów, np. stawiając pomniki, wmurowując tablice informacyjne, odwzorowując fundamenty nieistniejących już budowli czy nawet budując kopce. Częstym zjawiskiem jest nawarstwianie się w jednym miejscu różnych wątków historycznych godnych upamiętnienia. Takim właśnie przykładem jest otoczenie kościoła w Niegowici. Główną ideą projektową przyświecającą stworzeniu ogrodu było przedstawienie historii tego miejsca, ważnych dla niego osób oraz zmian, jakie przez wieki zachodziły w jego obrębie. Istotnymi elementami tworzącymi wizerunek jest otoczenie świątyni, które stanowi swoiste sacrum, będące zarazem istotnym elementem jego genius loci, oraz ślady obecności Karola Wojtyły, kształtujące obraz tego miejsca w świadomości Polaków.

Ogrodowe założenia sakralne w wiejskich krajobrazach powiatu wadowickiego

Wilkosz-Mamcarczyk, Magdalena
Article
2012
W związku z ciągłymi zmianami w krajobrazie wsi i dążeniem do jej unowocześnienia znikają z krajobrazów wiejskich niektóre ich charakterystyczne elementy. Najważniejsze z nich to: wiejskie ogrody przydomowe, ogrody kościelne i mała architektura – kapliczki oraz krzyże przydrożne wraz z charakterystycznym otoczeniem zieleni w postaci drzew lub polnych kwiatów. Każdy z tych elementów składa się na harmonijny, wymowny i piękny krajobraz , stanowiący swoistego rodzaju symbol wsi polskiej. Jednym z przykładów niezwykłych budowli w krajobrazie wsi są kościoły drewniane. Pełnią rolę nie tylko obiektów sakralnych, ale są także niezwykle ważnym elementem dziedzictwa kulturowego. To właśnie w ich otoczeniu tworzono unikatowe kompozycje ogrodowe, które podobnie jak kościoły wymagają rozpoznania, wnikliwej analizy, a w dalszym postępowaniu rewaloryzacji i ochrony oraz zaleceń co do sposobu pielęgnacji i utrzymania starych drzewostanów.

Formy przestrzenne pochówków wojennych z końca II wojny światowej jako element tożsamości miejsca na przykładzie gminy i miasta Czarnków

Grygorowicz-Kosakowska, Klaudia
Article
2012
Na obszarach intensywnych walk ostatniej fazy II wojny światowej, których przykładem może być Czarnków i jego okolice, można zaobserwować współwystępowanie dwóch różnych form pochówków wojennych. Z jednej strony są to zbiorowe mogiły żołnierzy radzieckich, a z drugiej rozproszone groby niemieckich okupantów. Te pierwsze charakteryzują się zazwyczaj arbitralną lokalizacją i areligijną formą, wynikającą z sowieckiej ideologii, natomiast pochówki żołnierzy niemieckich są często zapomniane i anonimowe. W pracy podjęto próbę upamiętnienia ofiar wojny obu stron, uwzględniając charakter i tożsamość miejsca pochówków.

Koncepcja rewaloryzacji układu zieleni na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie

Fabijanowska, Katarzyna
Article
2012
Cmentarz Rakowicki dzięki swojej bogatej i ponad dwustuletniej historii zajmuje wyjątkowe miejsce zarówno na mapie kulturowej, jak i przyrodniczej Krakowa. Ten wpisany do rejestru zabytków cmentarz, o powierzchni 42 hektarów, jest nie tylko dziełem sztuki architektonicznej i rzeźbiarskiej – jest też dziełem przyrody. Koncepcja rewaloryzacji układu zieleni, oparta o analizy materiałów historycznych i inwentaryzację drzewostanu, stała się więc poszukiwaniem sposobów działania oraz środków, które pozwoliłyby na utrzymanie unikalnego charakteru tego miejsca. Zasadniczy problem stanowiła ograniczona przestrzeń przeznaczona dla rozwoju roślin i związane z tym konflikty dotyczące miejsc pochówków. Tam, gdzie to możliwe, przedstawiono rozwiązania umożliwiające kontynuację istniejącego układu zieleni lub umiejętne zastępowanie jej znikających elementów nowymi środkami wyrazu, nawiązującymi jednak do tradycji cmentarza. Proponowane działania – w zależności od sposobu ich realizacji – podzielono na konserwację, rekonstrukcję, rekompozycję i kreację, ilustrując to na planszach oraz rysunkach przedstawiających indywidualne rozwiązania dla wybranych sytuacji istniejących w terenie. Sformułowano także wytyczne niezbędne do prawidłowego wykonania technicznego projektu rewaloryzacji zieleni oraz podano wykaz roślin polecanych do nasadzeń cmentarnych.

Założenia cmentarne w krajobrazach Krakowa

Hodor, Katarzyna
Article
2012
Rozważania ograniczono do szczególnego przypadku ogrodów pamięci w postaci cmentarzy, ich historii i lokalizacji w strukturach miasta Krakowa. Ogólnie obiekty tego typu powstawały w różnych formach i czasie, ściśle wiążąc się z rozwojem miasta. Początki miejsc grzebalnych związane były z kulturą łużycką – mogiłami ciałopalnymi. Po przyjęciu religii katolickiej przez państwo Polskie zakładano liczne cmentarze wokół świątyń. Osobną grupę stanowiły obiekty innowiercze, często lokalizowane poza obszarem murów miejskich. Od początku XIX wieku zakładano pierwsze cmentarze komunalne dla Podgórza i Krakowa. Obecnie istnieje 12 nekropolii komunalnych, 18 parafialnych, 5 wyznaniowych oraz 7 wojskowych, zlokalizowanych w granicach administracyjnych miasta.

Waplewski „ogród pamięci” w kontekście polskiej i europejskiej myśli ogrodowej oraz realizacji parkowych XVIII i XIX wieku

Olszewska, Magdalena
Article
2012
Park w Waplewie, wpisując się w ciąg rozwojowy ogrodów europejskich i polskich oświecenia i romantyzmu, jest jednym z przykładów „ogrodu pamięci” i jako taki może być rozpatrywany w dwóch fazach rozwojowych i warstwach znaczeniowych. Idea pamięci, ważna w całej kulturze i w sztuce ogrodów już wcześniej, staje się istotnym elementem parków XVIII i XIX w. Oświeceniowa potrzeba zapanowania nad śmiercią i entropią przejawia się przez przywoływanie z „pamięci kultury” istotnych toposów i eksponowanie ich także w ogrodach jako wzorców godnych naśladowania, budujących świat przyszłości. W romantyzmie dążenie do sprawiedliwego świata przyszłości przeradza się w działania narodowowyzwoleńcze i społeczne. Przestrzenie pamięci zyskują nowy wymiar dzięki wprowadzeniu pierwiastka uczuciowego i „pamięci narodowej”. Waplewo w XVIII w. posiadało program parku sentymentalnego o charakterze nostalgiczno-elegijnym. W XIX-wiecznym waplewskim parku krajobrazowym zaznaczyła się romantyczna potrzeba „pamięci narodowej”, widoczna w całej działalności właścicieli. Współczesną warstwą „ogrodu pamięci” jest idea muzeum tradycji szlacheckiej.

Pamięć ogrodów

Sokołowska, Karolina
Article
2012
Ogrody, jak każdy wytwór kultury, noszą w sobie zapis zmian zachodzących w tej kulturze przez wieki – są nośnikami pamięci kulturowej. Można z nich odczytać, w jaki sposób tworzący je ludzie widzieli świat i jak go rozumieli. Każda epoka wnosiła coś nowego do dotychczasowych przemyśleń, a ślady tego odnaleźć można w kompozycji ogrodów i sposobie ich użytkowania. Te materialne znaki pozostawione przez poprzedników pomagają współczesnym pamiętać o przeszłości, pozwalają widzieć siebie jako następców i tym samym zapewniają poczucie ciągłości ludzkiej historii. W niniejszym artykule omówione zostają cztery epoki w europejskiej sztuce ogrodowej – średniowiecze, renesans, barok i oświecenie. Przedstawiona metoda analizy jest próbą komparatystycznej syntezy sztuki ogrodowej i jej symboliki w kontekście filozoficzno-etnologicznym. Może być stosowana do wszystkich ogrodów – zarówno historycznych, jak i współczesnych.

Grobowce rodzinne w XIX-wiecznych założeniach pałacowo-parkowych Śląska Opolskiego

Hodor, Katarzyna, Łakomy, Katarzyna
Article
2012
Grobowce rodzinne, mauzolea i kaplice grobowe stanowią budowle typowe dla układów rezydencjonalnych XVIII i XIX w., zarówno jako obiekty mające na celu zachowanie pamięci o minionych wydarzeniach czy osobach, jak i formy wyposażenia parkowego. Powstawały także na obszarze Śląska Opolskiego przy licznych pałacach i rezydencjach podmiejskich wielkich rodów epoki przemysłowej. Niestety, współcześnie te niewielkie obiekty architektoniczne, lokalizowane w malowniczych zakątkach niegdyś pięknych parków, na skutek przerwania ciągłości tradycji ulegają powolnemu niszczeniu i zapomnieniu.

Przestrzenie komemoratywne w krajobrazie Barcelony

Sykta, Izabela
Article
2012
Wielopłaszczyznowość i różnorodność sposobów zapisu pamięci w krajobrazie Barcelony przejawia się w kreacji różnego rodzaju przestrzeni o charakterze komemoratywnym, rozgrywających się w scenerii miejskich placów, alei, promenad, w otoczeniu parkowym i ogrodowym. Spacer śladami pamięci to przegląd obiektów o różnej skali i charakterze, komentowany w odniesieniu zarówno do powszechnych tradycji w zakresie przestrzennego zapisu pamięci, a także wielu oryginalnych współczesnych sposobów upamiętniania ważnych wydarzeń, osób czy miejsc, począwszy od końca XIX wieku aż po realizacje z ostatnich lat. Na tak zarysowanym tle czasowym wyraźne jest stopniowe odchodzenie od rozwiązań klasycznych, tj. tablic pamiątkowych, pomników i memoriałów o charakterze figuratywnym, w kierunku poszukiwania nowych form i środków wyrazu, odwołujących się do sztuki abstrakcyjnej, rzeźby plenerowej, technik land artu czy projektowania architektury krajobrazu. Właśnie tego typu rozwiązania stanowią wyjątkowo oryginalny wątek w rozważaniach na temat komemoracji przestrzeni w krajobrazie miasta.