Czasopismo Techniczne z. 14. Architektura z. 5-A

Czasopismo Techniczne z. 14. Architektura z. 5-A

Type: Collection of magazine numbers
Release date

Collection items (13)


Specjalne Strefy Ekonomiczne w obszarach metropolitarnych – Górny Śląsk

Błachut, Jakub
Article
2008
W latach 90. ubiegłego wieku w Polsce rozpoczął się proces tworzenia Specjalnych Stref Ekonomicznych. Motorem tych zdarzeń były przemiany społeczno-polityczne w kraju. Obecnie gminy, na terenie których położone są SSE mają wysoki wskaźnik absorpcji funduszy unijnych na rozbudowę infrastruktury. Od 1994 r., kiedy to w życie weszła ustawa o Specjalnych Strefach Ekonomicznych na terytorium Polski, aż po dzień dzisiejszy analizowane są skutki i sposób oddziaływania tych stref na otoczenie. W wielu publikacjach podkreślono pozytywny wpływ stref na gminy, w których zostały zlokalizowane. Mimo że obszary SSE są położone poza centralnymi układami miejskimi, to mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie przestrzeni śródmiejskich. To dzięki funduszom płynącym ze Specjalnych Stref Ekonomicznych do zasobów miejskich są modernizowane przestrzenie publiczne i infrastruktura. Jakość tych działań zależy od władz miasta oraz osób odpowiedzialnych za kreowanie nowych serc miejskich.

Konkurencyjność miast w aglomeracji policentrycznej na przykładzie Górnośląskiego Związku Metropolitalnego

Blazy, Rafał
Article
2008
W artykule zaprezentowano mechanizmy związane z konkurencyjnością pomiędzy poszczególnymi ośrodkami miejskimi konurbacji śląskiej jako „siłą sprawczą” i motorem powstawania tych ośrodków. W obszarze tym konkurencja jest niejako permanentnie wpisana w sferę życia miast. Najczęściej odbywa się ona na dwóch poziomach: pierwszy dotyczy konkurencji gospodarczej poszczególnych ośrodków, drugi związany jest z hierarchią i znaczeniem administracyjnym poszczególnych miast. Autor w artykule omawia zasady konkurencji miast śląskich na podstawie zasad konkurencji ekonomicznej, zwracając jednocześnie uwagę na pewne istotne zagadnienia marginalizowane w planowaniu przestrzennym.

Metropolitalne uwarunkowania rozwoju małych miast i zmian w ich tożsamości – przykład Słomnik i Niepołomic

Wójtowicz-Wróbel, Agnieszka
Article
2008
Małe miasta położone w Krakowskim Obszarze Metropolitalnym to lokalne ośrodki gospodarcze, administracyjne itd. mające wiele problemów przestrzennych, funkcjonalnych i społecznych. Zmiana ustroju społeczno- gospodarczego po 1989 r. z jednej strony stworzyła nowe szanse, dając możliwości rozwojowe, z drugiej natomiast była przyczyną powstawania licznych zagrożeń. Powodem tych przemian były m.in. brak skutecznie działających narzędzi planistycznych oraz przyzwolenie na wszelką aktywność mieszkańców i władz miasteczek – często szkodliwą dla unikatowych małomiejskich wartości kulturowych czy przyrodniczych. Włączenie małych miast w strukturę Krakowskiego Obszaru Metropolitalnego na początku XXI w. stwarza nowe szanse, ale i zagrożenia. Zjawiska metropolizacji prowadzą do zmian w przestrzennej strukturze układów urbanistycznych, które mogą wpływać niekorzystnie na tożsamość miasteczek. Jednocześnie małe miasta znajdujące się w obszarze oddziaływania Krakowa, poprzez zrównoważony rozwój ukierunkowany na właściwe wykorzystanie ich naturalnej specyfiki i zachowanie małomiasteczkowych walorów, mogą odegrać istotną rolę w krystalizacji sieci osadniczej KrOM.

Transport a struktura przestrzenna Regionu Metropolitalnego Krakowa i Katowic

Ogrodnik, Daniel
Article
2008
Niniejszy artykuł dotyczy roli systemu transportu zbiorowego w rozwoju regionu metropolitalnego Krakowa i Katowic. Przyjmuje się, że sieć węzłów integracyjnych będących różnego rodzaju centrami może stanowić kręgosłup struktury przestrzennej tego regionu. Potencjał integracyjny miejsc węzłowych tej struktury zwiększy się, gdy decyzje planistyczne będą spójne z wizją rozwoju metropolii. Dla dalszych prac nad powyższą ideą zarysowano wnioski planistyczne i badawcze oraz pole analiz w skali: regionalnej, miejskiej i lokalnej.

Obszary innowacyjności w strukturze przestrzennej Regionu Metropolitalnego Krakowa

Wdowiarz-Bilska, Matylda
Article
2008
W kontekście budowy gospodarki opartej na wiedzy i realizacji Strategii Lizbońskiej istnieje nagląca potrzeba poprawy niskiego poziomu innowacyjności polskich regionów. Problematyka związana z rozwojem obszarów innowacyjnych jest zagadnieniem nowym i wymagającym zdefiniowania pojęć oraz określenia warunków ekonomicznych, społecznych i przestrzennych niezbędnych dla jego wzrostu. Celem artykułu jest przedstawienie możliwości i warunków kreacji obszaru innowacyjnego opartego na potencjale Krakowskiego Obszaru Metropolitalnego. Proces ten, poprzedzony interdyscyplinarnymi badaniami, wiązałby się z aktywizacją wybranych ośrodków miejskich, potrzebą poprawy ich dostępności komunikacyjnej, jakości przestrzeni, rozbudowy infrastruktury usługowej oraz ochrony wartości przyrodniczych i krajobrazowych. Realizacja takiego obszaru wymaga opracowania koncepcji przestrzennej w skali regionalnej, koncentracji kapitału oraz inwestycji strategicznych, a także szerokiego wsparcia władz regionalnych i lokalnych.

Znaczenie doliny Wilgi w relacjach z dziedzictwem kulturowym otaczających terenów dla kształtowania krakowskiej przestrzeni metropolitalnej

Nowacka-Rejzner, Urszula
Article
2008
W artykule zwrócono uwagę na znaczenie doliny rzeki Wilgi w kształtowaniu krakowskiej przestrzeni metropolitalnej. Współcześnie dolina ta jest przykładem obszaru o szczególnych walorach przyrodniczych i kulturowych, pozostającego równocześnie pod silną presją inwestycyjną. Podkreślono, że dla zachowania tych walorów szczególnie istotne jest podjęcie kompleksowych działań, które powinny zaowocować opracowaniem zawierającym wskazania dotyczące zarówno form i zasad ich ochrony, jak i zakresu ich udostępniania i ekspozycji w strukturze Krakowskiego Obszaru Metropolitalnego. Dolina Wilgi ma szansę stać się istotnym elementem jego tożsamości.

Kształtowanie przestrzeni w strefie podmiejskiej

Bajwoluk, Tomasz
Article
2008
Strefa podmiejska stała się jednym z najbardziej dynamicznie rozwijających się obszarów, szczególnie w bezpośrednim sąsiedztwie dużych aglomeracji miejskich. Presja inwestycyjna na tych terenach związana jest między innymi z ograniczeniem atrakcyjnych terenów w miastach, a także z łatwiejszą dostępnością obszaru pod zróżnicowane i preferowane przez inwestorów funkcje. Tendencje rozwoju strefy podmiejskiej w przypadku większości miast w Polsce przybrały bardzo spontaniczny charakter. Doprowadziły w wielu przypadkach do rozprzestrzeniania się zabudowy i niekontrolowanego wzrostu przemieszanej i zróżnicowanej strukturalnie tkanki.

Znaczenie małych miast w strefach przepływu obszaru metropolitalnego

Hrabiec, Andrzej M.
Article
2008
Alokacja (wyprowadzenie) funkcji miejskich na tereny wiejskie wzdłuż dróg wyprowadzających z Krakowa znacznie się nasila w ostatnim czasie. W większości przypadków jest to reakcja na zapowiedź realizacji autostrad dublujących daną drogę i modernizację samych dróg. Autor w artykule poszukuje przyczyn, opisuje zjawisko i kategoryzuje rodzaje funkcji wprowadzanych w te strefy, zwane przez autora strefami przepływu1, które z czasem stają się ulicami międzymiejskimi. Opisuje strukturę stref odmienną od otaczającej struktury przestrzenno-funkcjonalnej. Na tym tle rozważa rolę, jaką powinny pełnić małe organizmy miejskie znajdujące się na drodze stref przepływu. Miasta te mają szanse stać się węzłami – przestrzenią miejsca2 – tych stref w wyniku prowadzonych w nich obecnie programów rewitalizacji. Z kolei te miasta, które nie wykorzystają nadarzającej się okazji do rozwoju i przekonstruowania swej struktury funkcjonalno-przestrzennej zostaną jedynie wzmocnieniem, poszerzeniem stref przepływu ukierunkowanym funkcjonalnie. Autor stara się udowodnić, że małe miasta wchodzące w strefę Krakowskiego Obszaru Metropolitalnego mogą mieć duże znaczenie dla miasta metropolitalnego.

Budowanie policentryczności Regionu Metropolitalnego Krakowa i Katowic

Podhalański, Bogusław
Article
2008
Problemy metropolii krakowsko-katowickiej rozpatrywane są w kontekście regionalnym. Łącznie z metropolią Ostrawy całość może stanowić konkurencyjny w skali europejskiej region metropolitalny o znaczeniu porównywalnym z podobnymi regionami w innych krajach. Istotne jest rozpoczęcie wielopłaszczyznowych działań w celu doprowadzenia do współpracy i integracji tego regionu oraz specjalizacji zamiast konkurencji w jego obrębie. W artykule zaprezentowano wnioski dla dalszych prac badawczych ukierunkowanych na określenie pola analiz w zakresie podatności na absorbcję swobodnego kapitału i odporności na jego odpływ oraz wynikających stąd możliwych przemian struktury przestrzennej.

Konflikty środowiskowe w rozwoju struktury przestrzennej regionu metropolitalnego

Gołąb-Korzeniowska, Monika
Article
2008
Artykuł ma na celu wskazanie zakresu i metod badań obecnych i potencjalnych źródeł konfliktów środowiskowych w rejonie metropolitalnym Krakowa. Dynamiczne przekształcenia w otoczeniu dużych miast związane z procesami urbanizacyjnymi powodują kurczenie się otwartych terenów zielonych niezbędnych do ich prawidłowego, zrównoważonego rozwoju. Kierunki przemian i ich intensywność wynikają z atrakcyjności terenu dla określonych rodzajów użytkowania. Nakładają się na istniejące, zróżnicowane warunki środowiskowe. Kolizje środowiskowe pokazane na przykładach obecnego sposobu użytkowania przestrzeni i rozwiązań projektowych wskazują na konieczność przeanalizowania stopnia ich konfliktowości w skali całego regionu metropolitalnego. Kluczowe znaczenie ma tutaj miasto Kraków, obszar silnie przekształcony, generujący dalsze przekształcenia w sąsiadujących obszarach. Rozpoznanie źródeł konfliktów warunkuje prawidłowość w podejmowaniu decyzji lokalizacyjnych w procesie planistycznym.